woensdag 14 oktober 2009

Geert De Weyer: een betrouwbare wegwijzer in het aanbod graphic novels!

Stripjournalist Geert De Weyer was gisterenavond te gast in de bib van Maaseik. Hij heeft ons op een heel onderhoudende manier wegwijs gemaakt in de graphic novel, ook beeldroman of striproman genoemd. Een aantal misverstanden over het genre zijn nu voor een stuk uit de weg geruimd! Stripverhalen werden (en worden vaak nog altijd) als een wat minderwaardig literair genre beschouwd. De stripversie (door Dick Matena) van De avonden, het literaire meesterwerk van Gerard Reve, bracht daar verandering in. Dit was de eerste bekende roman ter wereld die integraal verstript werd. Meteen was voor de media een nieuw genre geboren: de striproman! Is de graphic novel dus synoniem voor een literaire strip? Nee, toch niet! De definitieve erkenning van de graphic novel als apart genre kwam met het baanbrekende Maus van Art Spiegelman. Deze graphic novel won een speciale Pulitzer prijs. Maus gaat over de Holocaust. Joden worden uitgebeeld door muizen, de Duitsers zijn katten, de Amerikanen honden,… Het valt op dat Maus niet zo heel mooi getekend is. In tegenstelling tot de klassieke strip, zien we in de meeste graphic novels één auteur die tekent en schrijft. De tekentechniek is minder belangrijk, het is het geheel dat telt. Een graphic novel moet je niet alleen lezen en bekijken, maar vooral voelen! Belangrijk is dat er iets blijft hangen, dat het geen ééndimensionaal verhaaltje is, maar dat de personages ‘echte mensen’ zijn, met karakters die evolueren. Er komt vaak veel symboliek bij kijken en je mag een graphic novel zeker niet beoordelen na er even vluchtig in te bladeren! De cover en de tekeningen zijn meestal geen goede graadmeter om de kwaliteit te beoordelen. Persepolis van Marjane Satrapi (ook als animatiefilm bewerkt en op DVD beschikbaar in onze collectie) is een tweede voorbeeld van een baanbrekende graphic novel. Lees dit en je komt meer te weten over de Iraanse maatschappij dan via uitvoerige analyses. Persepolis was ook een mijlpaal omdat de auteur een vrouw is en de vrouwelijke personages belangrijk zijn. In de klassieke strip zijn we dit helemaal niet gewend. Satrapi heeft er mede voor gezorgd dat vrouwen de graphic novel gingen ontdekken, ook vrouwen die nooit strips gelezen hebben!

Nog een aantal aanraders van Geert de Weyer die je in onze collectie kan terugvinden zijn:
Een deken van sneeuw ('Blankets') van Craig Thompson. Deze dikke kanjer speelt zich af in de zogenaamde ‘Bible Belt’ ( USA), waar jonge mensen opgroeien in een verstikkend milieu. Opvallend zijn de ‘vertraagde’ scenes. De lezer wordt verplicht om halt te houden. Dit boek moet je laten afzakken in je zieltje. Een beklijvende ervaring.
Kiki van Montparnasse van Catel & Bocquet neemt je mee in het artiestenmilieu van Parijs tijdens de jaren 20 van de vorige eeuw. Beroemde kunstenaars passeren de revue, zoals Picasso, Man Ray en Ernest Hemingway, allemaal bewonderaars van de mooie, vrijgevochten Kiki.
Onder Palestijnen en Fikser: een verhaal uit Sarajevo van Joe Sacco zijn heel apart, omdat hier voor de eerste keer een oorlogsjournalist verslag uitbrengt via het medium van de graphic novel.

Over Charles Darwin: over het ontstaan van soorten: een stripbewerking is Geert De Weyer minder te spreken. Deze graphic novel kende veel bijval, omdat een zwaar thema hier luchtig gepresenteerd wordt, maar volgens Geert is dit eigenlijk geen graphic novel, maar meer een boek voor studenten met mooie plaatjes van dieren.
Willy Linthout, bekend van de populaire Urbanusstrips, begon na de zelfdoding van zijn zoon met de heel aparte reeks het jaar van de olifant, waarin hij dit persoonlijk drama op een heel surrealistische manier probeert te verwerken. Met heel veel symboliek en absurde taferelen!
Marc Legendre werd genomineerd voor de prestigieuze librisprijs met Verder, ook weer een graphic novel met een heel eigen, literaire stijl. Typerend voor het literaire establishment (nog altijd!) is dat na deze onverwachte nominatie meteen het reglement aangepast werd, zodat dit in de toekomst niet meer kan gebeuren! Van dezelfde auteur is ook Wachten op een eiland, het sluitstuk van een drieluik rond zinloosheid een aanrader!

Geert De Weyer gaf ook een aantal Japanse graphic novels als voorbeeld, eigenlijk zijn het Manga's, nog een genre waarover veel vooroordelen bestaan. Er is bijvoorbeeld Boeddha, de reeks van Osamu Tezuka, waarin de vele lagen het zowel voor kinderen als volwassenen geschikt maken. De stripreeks Dragonball van Akira Toriyama zit een beetje tussen graphic novel en strip in. Het fantasy stripepos De chninkel van Jean Van Hamme is gebaseerd op het Nieuwe Testament en overstijgt voor een stuk het stripgenre. Nog drie graphic noveltips:
Zwart gat van Charles Burns brengt de gekende problemen bij het omgaan met diversiteit heel tastbaar (en wat choquerend) in beeld.
De maagd en de neger van Judith Vanistendael gaat over haar relatie met een asielzoeker uit het Klein Kasteeltje, waarover haar vader, de bekende auteur Geert Van Istendael, eerder een kortverhaal schreef. De eeuwige oorlog is een interessante science fictionreeks over de Vietnamoorlog

Tenslotte nog eens het overzicht van alle graphic novels in onze collectie: klik hier!
Voor de aanwezigen: Geert had nog een aantal aanraders, die (nog) niet aanwezig zijn in onze collectie. Die titels heb ik vlijtig genoteerd, ze worden zo snel mogelijk besteld!

1 opmerking :

Anoniem zei

In de graphic novel vind je ook chicklit.
Een van de betere voorbeelden is Nana. Dat wordt uitgegeven door Kana (ja, ik weet het: Nana-Kana, klinkt voor geen meter, maar het is wel zo).
Nana is een vreemd geval in de graphic novel, omdat het een mangaserie is, maar manga is nu net erg geschikt voor romanachtig spul, omdat de verhalen langer zijn.
Dat valt immers op bij graphic novels: de boeken zijn dikker dan van gewone strips.
Na zo'n manga leest elke klassieke strip als een samenvatting.
En omdat in chicklit de reacties van de personages en hun karakters van belang zijn, heb je daar dus een lange verhaalvorm voor nodig.
Daardoor werkt chicklit heel goed in mangavorm.