donderdag 1 december 2011

Schrijver van de maand: Herbjorg Wassmo


De schrijver van de maand is deze keer een schrijfster van de maand. Herbjorg Wassmo is een vrouw die schrijft over vrouwen, zonder in de valkuilen van genderclichés te trappen. Getekend door het Noorse landschap sluiten haar boeken heel nauw aan bij het naturalisme en de traditionele familieroman, maar haar boeken zijn veel unieker dan met een genre kan worden aangeduid.

Als Noorse schrijft Wassmo natuurlijk in de voetsporen van grootmeesters als Ibsen en Hamsun, maar evengoed is haar werk getekend door Virginia Woolf en de Russische klassiekers. Haar verhalen ent ze bovendien vaak op Bijbelse figuren, Grieks-Romeinse mythen of andere "archetypen". Zo krijgt wat ze schrijft steeds een universele geladenheid, terwijl ze toch hele concrete mensen van vlees en bloed opvoert.


En het zijn net die hele menselijke personages die het hart van Wassmo's boeken vormen. Dat zie je ook aan de titel van haar bekendste (verfilmde) werk: Het boek Dina. In dit verhaal groeit een jong meisje dat zich verantwoordelijk voelt voor de dood van haar moeder op tot een wilde, eigenzinnige vrouw waar de mannen rond haar geen vat op krijgen. Net zoals in al haar boeken is ook hier de psychologie van het hoofdpersonage zeer goed uitgewerkt, maar heel indirect naar voren gebracht. Het zorgt voor een suggestief effect, waarbij meer wordt getoond dan verteld.

Die onopdringerige stijl is een tweede pluspunt dat Wassmo tot onze schrijfster van de maand maakt. Zware thema's en complexe gevoelens, meestal geworteld in een moeilijke kindertijd, worden bij haar nooit koud op de maag geserveerd. Alles wordt verpakt in mooie, subtiele beelden, en die worden verweven met prachtige natuurbeschrijvingen, realistische dialogen en portretteringen die er altijd pal op zitten.

Andere belangrijke werken uit haar groeiende oeuvre zijn de Tora-trilogie, over het meisje Tora dat als bastaarddochter van een Duitse bezetter uitgestoten wordt door de kleine Noorse gemeenschap waar ze in opgroeit, en Honderd jaar, haar meest recente boek waarin ze haar eigen afstamming langs de vrouwelijke lijn tot een pijnlijk mooi verhaal bewerkt.

Over dat sterk "vrouwelijke karakter" van haar boeken, vertelt Wassmo in een interview trouwens het volgende:

Omdat mijn boeken gaan over de onafhankelijkheid van vrouwen hebben ze al snel het etiket "feministisch" gekregen, en daar verzet ik me tegen. Ik geloof niet in de vrouwelijke stem in de literatuur, daarmee doe je zowel die zogenaamde "vrouwelijkheid" in de literatuur onrecht als tal van andere boeken. Er zijn goede en slechte boeken, een ander onderscheid bestaat niet.
En laat het duidelijk zijn, Wassmo schrijft goede boeken! Maar ontdek dat vooral zelf in onze "Schrijver van de maand" themastand tussen de romans.

Herbjorg Wassmo op Wikipedia
Een interview uit 1995 (n.a.v. Het boek Dina)
Een interview uit 2001 (n.a.v. De zevende ontmoeting)
Alles van Herbjorg Wassmo in onze collectie

Geen opmerkingen :