maandag 2 januari 2012

Schrijver van de maand: Umberto Eco


Op 5 januari wordt Umberto Eco 80 jaar, en dat is reden genoeg om de Italiaanse geleerde nog eens onder de aandacht te brengen! Zijn romans behoren immers tot het kruim van de wereldliteratuur, maar prijken jammer genoeg ook vaak hoog op lijstjes van ongelezen boeken: titels die veel mensen in huis hebben en vol trots in hun boekenkast uitstallen, maar die ze nooit lezen. Volledig onterecht, en daarom stellen we u volgend goed voornemen voor voor 2012: lees eens een Eco!

De historische romans van Eco hebben de reputatie moeilijk te zijn en het klopt dat hij ze inderdaad voller steekt met feitenkennis en literaire verwijzingen dan de gemiddelde doctoraatsstudie. Over De naam van de roos - een detectiveverhaal in een middeleeuws klooster - zei hij in een interview bijvoorbeeld zelf dat de eerste 100 pagina's een "boetedoening" zijn voor de lezer.


Maar dat is natuurlijk allemaal met een grote korrel zout te nemen. Want in de theoretische geschriften zegt professor Eco ook dat een boek moet worden beschouwd als een betekenismachine die door de lezer wordt bediend: niet iedereen moet er dezelfde, door de auteur voorgekauwde boodschap uit afleiden. In plaats daarvan boetseert iedere lezer zijn eigen boodschap uit de betekeniselementen die het boek aanreikt.

Je hoeft dus niet net als Eco een universiteitsprofessor te zijn om van zijn boeken te kunnen genieten, en je hoeft zeker ook niet alle historische namen te kennen die hij voortdurend laat vallen. Ook zonder kennis daarvan blijft het geheel overeind. Onder de rijke details van een echte Eco ligt namelijk steeds een duizelingwekkende plot verscholen die met veel psychologisch inzicht toch nog geloofwaardig wordt gehouden.

Meer dan wie ook weet Eco een historisch tijdvak om te toveren tot een postmodern decor vol spiegels en trompe l'oeils waarin je als lezer graag verdwaalt, en waarvan de filosofische diepgang je keer op keer verbluft. In De naam van de roos en Baudolino doet hij dat met de Middeleeuwen, in Het eiland van de vorige dag met de 17e eeuw en in De begraafplaats van Praag, zijn meest recente boek uit 2011, met de 19e eeuw.

U vindt de magistrale romans van Umberto Eco deze maand allemaal terug in onze schrijver van de maand themastand. Daarnaast vindt u er ook nog heel wat non-fictiewerken terug waarin de man zijn licht laat schijnen over onderwerpen als literatuur, schoonheid (en lelijkheid), lijstjes en bibliotheken.

Umberto Eco op wikipedia
De officiële website van Umberto Eco
Een geweldig interview met Umberto Eco (Engelstalig)
Alles van Umberto Eco in onze collectie

Geen opmerkingen :