maandag 1 februari 2010

Gelezen: ‘Wat is de wat’ van Dave Eggers

Het Afrikaanse land Soedan komt regelmatig in het nieuws. We horen dan berichten over burgeroorlog, moslimfundamentalisme en genocide in de streek rond Darfur. De berichten blijven meestal vrij summier en het is moeilijk te begrijpen wat er eigenlijk allemaal aan de hand is, omwille van de grote complexiteit. De Amerikaanse auteur Dave Eggers verdiepte zich in de problematiek, na zijn ontmoeting met Valentino Achak Deng, een jonge vluchteling die ondertussen in de Verenigde Staten verblijft. Samen reconstrueerden ze het tragische levensverhaal van Achak in de (auto)biografische roman Wat is de wat. De biografie is voor een stuk gefictionaliseerd, zoals Achak zelf in het voorwoord verduidelijkt:
‘Het is niets meer of minder dan het subjectief vertelde verhaal van één man. En hoewel dat gefictionaliseerd is, moet je bedenken dat de wereld die ik heb gekend niet zoveel verschilt van de wereld die in dit boek wordt geschilderd. We leven in een tijd waarin zelfs de gruwelijkste gebeurtenissen in dit verhaal kunnen gebeuren, en in veel gevallen zijn ze ook echt gebeurd.’
En die gruwelijkheden stapelen zich op doorheen het boek, waardoor de lezer bij momenten sterk moet doorbijten. We starten in de Verenigde Staten, op het moment dat Achak overvallen wordt in zijn appartement. Tussen de actuele gebeurtenissen door vertelt hij stap voor stap zijn levensverhaal. Een kleine jongen woont samen met zijn familie in een dorpje in Zuid-Soedan. Het is er vredig, alhoewel de eerste tekenen van opkomende etnische spanningen al hier en daar de kop opsteken. Als de oorlog en bijhorende slachtpartijen beginnen, start een helse exodus door onherbergzame gebieden, samen met andere ‘lost boys’. Een tocht vol geweld, moord, honger en dit allemaal in een verzengende hitte. Na een tussenstop in Ethiopië komt iedereen terecht in een groot vluchtelingenkamp in Kenya, waar Achak meer dan tien jaren zal verblijven. Naast de ellende is er gelukkig ook plaats voor vriendschap, warme contacten, humor en verliefdheid. Het hele boek is vooral intrigerend omdat de waanzin van de oorlog op een heel krachtige manier duidelijk gemaakt wordt, bekeken door de ogen van een gewone jongen. Dave Eggers heeft een monumentaal boek afgeleverd! Er verscheen van hem net de nieuwe roman Zeitoun, die zich afspeelt in het door de orkaan Katrina geteisterde New Orleans. Meer info over Valentino Achak Deng lees je hier.
In onderstaand filmpje leest Dave Eggers voor uit ‘What is the what’. In het tweede filmpje zien we hoe Dave Eggers samen met Valentino Achak Deng na al die jaren een bezoek brengt aan zijn geboortedorp Marial Bai in Zuid-Soedan. 'Wat is de wat' wordt in maart besproken door onze leesclub!

Geen opmerkingen :