Gelezen: ‘Onder vrienden’ van PB Gronda

‘Over de schilderijen werd altijd heel nuffig gedaan. Als ze nieuw waren, dan zouden ze kitsch geweest zijn. Maar ze waren bijna tweehonderd jaar oud, dus waren ze ronduit schitterend. Voorbij een bepaald punt werden dingen te oud, te duur of te bekend voor kritiek. De piramiden, Miles Davis, de meeste relaties.’

Na Nemen wij dan samen afscheid van de liefde (2008) en Kentucky, mijn land (2009) was het uitkijken naar de derde roman van de jonge Belgische auteur Paul Baeten Gronda. Hoewel inhoudelijk totaal verschillend, heb ik met volle teugen genoten van zijn eerste twee boeken. Voor een groot verhaal of vakkundig uitgewerkte plot ben je bij hem aan het verkeerde adres. Aan originele invalshoeken en heerlijk bijtende humor hebben beide boeken daarentegen geen tekort. PB Gronda beschikt nu eenmaal over een aanstekelijke pen en toont vooral een eigen smoel. Ook zijn nieuwe roman Onder vrienden heb ik met veel plezier en in één ruk uitgelezen. In dit dunne boekje (126 pagina’s) serveert de auteur wel een veel luchtiger thema. Een Vlaamse schrijver heeft zich met zijn Italiaanse vrouw in Italië gevestigd en nodigt een aantal (jeugd)vrienden en aanhang uit om zijn dertigste verjaardag samen te vieren door middel van een gezellig etentje. Van aperitief tot afwas volgen we de gebeurtenissen in en rond de ruime villa van het jonge koppel.

Niet dat er geweldig veel gebeurt in deze relatiekomedie, maar de opbouw (die sterk doet denken aan het diner van Herman Koch) suggereert een zekere spanningsboog. Daarnaast schept PB Gronda met een dergelijk hoofdpersonage en setting de illusie dat hij de lezer inkijk geeft in een delicaat stukje privé-leven. De vilaine gedachtenspinsels waarmee het ik-personage zijn situatie beschrijft en de bonte vriendengroep neerzet lezen amusant weg. De karakters blijven echter allemaal hangen in ééndimensionale typetjes. De kleine intriges, geheimpjes en onhullingen bieden weinig verrassends en leiden ook niet tot de verwachte climax. PB Gronda serveert de lezer met deze strak geregisseerde stijloefening vol spitante dialogen en verfrissende oneliners wel een flinke portie amusant entertainment van hoog niveau! Ladlit waarmee hij een groter publiek zal kunnen aanboren dan met zijn vorige twee romans. En terwijl in Kentucky, mijn land onmiskenbaar filmische kwaliteiten opdoken, zit er deze keer een theaterstuk in waaraan goede karakteracteurs zich eens flink zouden kunnen uitleven.

‘Verjaar jij eigenlijk graag?’ vroeg Bill. Ik vond dit de eerste goede vraag die hij had gesteld. En hij had veel vragen gesteld. Het was geen topvraag, maar je kon er wel wat mee.’

Gelezen: ‘Twee cowboys’ van Annie Proulx

‘De dag strekte zich als een enorme kloof voor Ennis uit en soms zag hij Jack als een bewegende stip in een hooggelegen wei, als een insect op een tafellaken. Vanuit zijn donkere kamp zag Jack Ennis als een nachtelijk vuur, een rode vonk tegen het enorme zwarte bergmassief.’

Twee cowboys  is het verhaal van Ennis en Jack, twee arme, grofgebekte, jonge ‘boerenkinkels’ die tijdens een zomer een kudde schapen gaan hoeden op de ruige hellingen van 'Brokeback Mountain'. Al snel wordt duidelijk dat ze een onweerstaanbare, lichamelijke aantrekkingskracht op mekaar uitoefenen. Ze beleven een zomer om nooit meer te vergeten, maar proberen achteraf toch deze ‘gevaarlijke’ gevoelens te verdringen door een ‘normaal’ leven op de rails te zetten, dus ze trouwen en verwekken kindjes. Als de mannen elkaar enkele jaren later opnieuw ontmoeten, is de passie allerminst uitgedoofd...

De Amerikaanse auteur Annie Proulx heeft maar 92 pagina’s nodig om een rijk geschakeerd verhaal te vertellen en dompelt de lezer met heel beeldenrijke taal onder in het harde plattelandsleven, waar macho cowboys de plak zwaaien en pure emoties zoveel mogelijk weggestopt worden. De beschrijvingen van een genadeloze natuur vol dreigende landschappen gaat mooi samen met een woeste, lichamelijke liefde die als natuurkracht ook niet te bedwingen is.

'Twee cowboys' was voor mij een verhaal over homofobie en haat. Ongelukkig genoeg hebben veel homo's er een verhaal van twee minnaars in gezien, maar dat was het niet. Het stond in een bundel, 'Close Range', met allerlei verhalen waaruit bleek dat de mensen van Wyoming weigeren de realiteit onder ogen te zien. 'Hier, homo's?! We weten toch allemaal dat zoiets niet bestaat!' Daar was het me om te doen: een beetje dollen met die mythe.' (Annie Proulx)

‘Brokeback Mountain’ werd bij het grote publiek vooral bekend dankzij de met drie Oscars en andere prijzen bekroonde verfilming door Ang Lee. (zie dvd). Het kleinood staat dit seizoen op het programma van onze leesclub, samen met de op deze blog eerder besproken boekjes Weg van haar (Alice Munro) en Zijde (Alessandro Baricco).

Overzicht boeken van Annie Proulx in onze bibcollectie.
Bekijk hieronder de trailer van ‘Brokeback Mountain’.

Gelezen: ‘Zijde’ van Alessandro Baricco

‘Hij verroerde zich niet, zelfs niet toen hij voelde hoe de handen van zijn schouders naar zijn nek gingen en de vingers - de zijde en de vingers - tot aan zijn lippen reikten, en ze één keer beroerden, langzaam, en weer verdwenen.’

Zijde (1997) betekende de grote doorbraak voor Alessandro Baricco (Italië) en werd in 1998 uitgeroepen tot ‘Booksellers International Book of the Year’. De betoverende mini novelle (120 pagina’s) speelt zich af in de tweede helft van de negentiende eeuw. Het dorpje Lavilledieu (Zuid-Frankrijk) leeft van de zijdeproductie. Wegens een ziekte van de zijderupsen, traditioneel aangevoerd uit Egypte en Klein-Azië, wordt het terrein noodgedwongen verlegd naar Japan, een land dat op dat moment nog een aura van geheimzinnigheid en mysterie uitstraalt. De grenzen met de buitenwereld zijn nog maar pas geopend. Hervé Joncour wordt vier maal op expeditie gestuurd en geraakt iedere keer meer in de ban van een intrigerende, jonge vrouw.

 ‘Haar ogen hadden geen oosterse vorm, en haar gezicht was het gezicht van een meisje.'

Alessandro Baricco toont dat weinig woorden volstaan om levensechte personages neer te zetten. De 65 hoofdstukjes in miniatuur lezen als een oosters sprookje, vol exotische symboliek. De geschiedenis meandert repetitief op het ritme van de seizoenen en trekt de lezer zintuiglijk mee in een sensuele trance. Een 'zijde' zacht, poëtisch kleinood, waarvan de tragische, ontnuchterende ontknoping mij wel wakker maakte uit een (te) mooie droom. Het boekje staat dit seizoen op het programma van onze leesclub. In 2007 volgde een verfilming door de Franse regisseur François Girard met Michael Pitt en Keira Knightley in de hoofdrollen. De dvd is beschikbaar in onze bib. Bekijk hieronder de trailer.



Benieuwd naar andere boeken van Alessandro Baricco in de bib van Maaseik? Zie overzicht

Gelezen: ‘Weg van haar’ van Alice Munro

‘Het had gedooid. Er lag nog volop sneeuw, maar het verblindend harde landschap van eerder in de winter was verbrokkeld. Onder de grijze hemel lagen de pokdalige hopen er in de velden bij als vuilnis’.

De Canadese auteur Alice Munro is vooral bekend om haar kortverhalen, verhalen over het mysterie van het dagdagelijkse leven waarin vrouwen en liefde centraal staan. In 2009 ontving ze de Man Booker International Prize voor haar volledige oeuvre.

Weg van haar gaat over een ouder koppel. Grant en Fiona zijn al vijftig jaar samen. Ze leiden een schijnbaar harmonisch, teruggetrokken leven op het platteland. Wanneer Fiona met alsmaar ernstiger geheugenstoornissen geconfronteerd wordt, laat ze zich opnemen in een verpleegtehuis. Daar wordt ze verliefd op een andere patiënt. Haar echtgenoot herkent ze al niet meer tijdens zijn eerste bezoek.

Alice Munro slaagt erin om gewone mensen met hun doordeweekse gevoelens en gedragingen op een beeldrijke en vanzelfsprekende manier neer te zetten. Op het eerste zicht lijkt Weg van haar een tragisch, maar ongecompliceerd verhaal over liefde, ouder worden en vergankelijkheid. De gebeurtenissen worden verteld vanuit het perspectief van Grant, die subtiel tussen de regels door storende elementen over zichzelf aanbrengt. Dit doorprikt het verwachtingspatroon van de (melo)dramatische idylle en tilt het dunne boekje (92 pagina’s) tegelijk op naar een hoger literair niveau.

Weg van haar staat dit seizoen op het programma van onze leesclub. Het werd eerder uitgegeven als ‘De beer kwam over de berg’ in de verhalenbundel Liefde slaapt nooit. Het verhaal werd in 2009 verfilmd als ‘Away from her’ met Julie Christie in de hoofdrol  (te ontlenen op dvd in onze bib). In de bib beschikken wij over een viertal bundels met kortverhalen van Alice Munro. Hierbij een overzicht. Bekijk hieronder de trailer van ‘Away from her’.

Gelezen: ‘Twee meisjes’ van Mina Oualdlhadj

‘In de auto die ze steeds verder meeneemt, vraagt het kleine meisje zich af waarom ze zo’n grote reis ondernemen naar een land dat zo troosteloos lijkt.’

Twee meisjes is een vertaling van 'Ti t'appelles Aïcha, pas Jouzifine!' (2008), de debuutroman van Mina Oualdlhadj. Het boek kreeg veel aandacht omdat een omzendbrief van Waals minister-president Rudy Demotte en zijn minister van Onderwijs Marie-Dominique Simonet ervoor zorgden dat het verdeeld werd in elke middelbare school van de Franstalige Gemeenschap.

De schrijfster woont in Brussel en laat in haar boek Mimi en Aïcha aan het woord, twee Marokkaanse hartsvriendinnen met totaal verschillende karakters die met dezelfde problemen geconfronteerd worden. Mimi werd geboren in België, zij beschouwt Marokko gewoon als het land van haar ouders, het land waarnaar zij jaarlijks op vakantie gaat. Voor Aïcha is Marokko daarentegen het verloren paradijs uit haar kindertijd.

Mimi is vooral opstandig en belandt constant in de problemen. Zij moet niet alleen opboksen tegen een tirannieke vader en een moeder die haar vooral zo snel mogelijk als getrouwd en dus eerbaar wil zien. Ook op school wordt zij de hele tijd in de verdediging gedrukt. Gelukkig kan zij haar hart luchten bij haar vriendin Aïcha, die zich een stuk beter in haar vel voelt en erin slaagt op een rustige manier hun problemen in België te relativeren.

Mimi en Aïcha zijn allebei krachtige vrouwen die zich niet laten doen. Ze spelen het elk op hun eigen manier klaar om zich weerbaar op te stellen in twee culturen, waarin ze hun plaats moeten veroveren. Mimi doet dit door wild in het rond te schoppen, terwijl Aïcha mits voorzichtige compromissen aan de weg timmert.

De roman is niet autobiografisch maar tijdens het lezen krijg je wel die indruk. De stijl is spontaan, ruw en heftig met veel dialogen en losse gedachtesprongen. Dit chaotische, ‘hak op de tak’ springen geeft het (dunne) boekje iets kinderlijks en charmants. 'Twee meisjes’ lees je niet om literaire redenen, maar het is beslist nuttig en aangenaam leesvoer. Ook in de Vlaamse Middelbare Scholen toe te voegen aan de leeslijsten of bruikbaar als educatief materiaal!

Lees hier een verhelderend interview met Mina Oualdlhadj.

Gelezen: ‘jij en ik’ van Niccolo Ammaniti

‘Ergens in de tropen leeft een vlieg die wespen imiteert. Hij heeft vier vleugels, net als alle andere vliegen, maar hij houdt ze op elkaar, zodat het er maar twee lijken. Op zijn buik heeft hij gele en zwarte strepen, hij heeft voelsprieten en bolle ogen en hij heeft zelfs een nepangel. Hij doet niemand en niets kwaad. Maar verkleed als wesp wordt hij gevreesd door vogels, hagedissen en zelfs door mensen. Hij kan rustig een wespennest binnengaan, een van de gevaarlijkste en best beveiligde plaatsen ter wereld, en niemand die hem herkent.

Dat moest ik ook doen.

De gevaarlijksten imiteren’

In het subtiele Ik ben niet bang wordt een klein jongetje veel te snel volwassen, het dolkomische Ik haal je op, ik neem je mee grossiert in kleurrijke dorpsfiguren, terwijl de apocalyptische satire Het laatste oudejaar van de mensheid vooral ontnuchterend werkt. Zo God het wil trekt de lezer mee in een niet bepaald ideale vader-zoon relatie. De Italiaanse auteur Niccolo Ammaniti  is onmiskenbaar gezegend met een veelzijdige pen, waarin subtiliteit, een vlotte toegankelijke taal en ontroering samengaan met humoristische situaties en burleske karakters. Het naar mijn smaak iets te groteske Laat het feest beginnen viel een beetje tegen, maar met Jij en ik voegt Niccolo Ammaniti opnieuw een topper toe aan zijn ijzersterke oeuvre.

'Jij en ik' is een novelle van 127 pagina’s over een kwetsbaar jongetje dat moeilijk contacten kan leggen met leeftijdsgenoten en het liefst vertoeft in zijn eigen droomwereld. Door het gedrag en uiterlijk van ‘normale kinderen van zijn leeftijd’ te observeren en vervolgens te imiteren slaagt de 14-jarige Lorenzo erin zo weinig mogelijk in de kijker te lopen. Op een dag vertelt hij zijn moeder een ondoordachte leugen waarop hij niet meer kan terugkomen zonder gezichtsverlies. Dan dringt zijn halfzusje zich aan hem op. Olivia is tien jaar ouder en worstelt met haar eigen problemen.

Vanaf de eerste bladzijde heeft Ammaniti de lezer in zijn greep. We treden moeiteloos binnen in de leefwereld van de jonge Lorenzo. De auteur maakt gebruik van een heel eenvoudige taal, die tegelijk veel beelden oproept. Jij en ik is een ontroerend kleinood waarin ik enkel zijn spitse humor af en toe gemist heb. Een aanrader, ook voor adolescenten! Een verfilming is op komst!

Ben je op zoek naar dunne boeken? Dan wil ik je deze ‘Jij en ik’ (127 pagina’s) warm aanbevelen in combinatie met het totaal verschillende Jij bent mijn schat (64 pagina’s). Samen vormen deze twee boekjes namelijk een uitstekende kennismaking met het werk van Italië ’s literaire wonderboy.

Gelezen: ‘Jij bent mijn schat’ van Niccolo Ammaniti

Niccolo Ammaniti is één van mijn favoriete auteurs. Ik ben niet bang (besproken door onze leesclub), Ik haal je op, ik neem je mee, Het laatste oudejaar van de mensheid, Zo God het wil, het zijn stuk voor stuk schitterende romans die ik in één ruk uitgelezen heb. Vol humor en spitsvondig taalgebruik! Jij bent mijn schat is een tussendoortje van 60 pagina's over een plastisch chirurg die verslaafd is aan cocaïne. Tijdens een borstvergroting van een soapactrice wordt hij gearresteerd maar speelt het eerst snel even klaar zijn handel op een wel heel originele plaats te verstoppen. Na zijn vrijlating uit de gevangenis wil hij zijn 'schat' terug en dit leidt tot hilarische situaties. 'Jij bent mijn schat' is een leuke parodie op het yuppenbestaan. Een perfecte eerste kennismaking met het indrukwekkende werk van Niccolo Ammaniti en beslist een aanrader voor wie op zoek is naar een dun boekje! Laat je niet om de tuin leiden door de wel heel kitscherige cover! Bekijk een interview van Cobra.be met de auteur n.a.v. het verschijnen van zijn nieuwste roman Laat het feest beginnen! Dat boek is al een tijdje beschikbaar in de bib van Maaseik. Bespreking volgt binnenkort op deze blog!

Gelezen: ‘Steen van geduld’ van Atiq Rahimi

‘Misschien wil hij jou wel straffen! Misschien houdt hij je in leven om te kunnen zien wat ik met je kan doen, wat ik je kan aandoen. Hij maakt een duivelin van mij…voor jou, tegen jou! Ja, ik ben je duivelin! Van vlees en bloed!’

Aan het woord is een naamloze Afghaanse vrouw. Ze waakt bij haar man, die in comateuze toestand thuisgebracht werd na een oorlogsopdracht. Ze bidt voor hem, verzorgt hem en praat tegen hem. In het begin gedraagt ze zich schuchter en onzeker, maar omdat haar man nergens op reageert, gaat ze zich sterker voelen en komen jarenlang opgekropte frustraties boven water. Soms gebeurt dit zo heftig dat ze schrik krijgt van haar eigen woorden. De gewonde soldaat wordt haar ‘steen van geduld’. In de Afghaanse traditie is dit een steen die alle leed overneemt van degene die zijn geheimen aan hem prijsgeeft. Op het moment dat de steen zich hiermee volgezogen heeft, knalt hij uit elkaar en is de mens bevrijd van al zijn zorgen.

Een stroom van onthullingen volgt. Als vrouw overleven binnen de strenge religieuze, echtelijke en tribale normen kan vaak enkel met behulp van bedrog en manipulatie. De Afghaanse auteur Atiq Rahimi werd geboren in Kaboel, ontvluchtte zijn land, vroeg asiel in Frankrijk en werkt daar nu als cineast, documentairemaker en schrijver. In 2008 won hij de Prix Goncourt. Hij schreef steen van geduld in het Frans, een taal waarmee hij zich in alle vrijheid kan uitdrukken, zonder last van inwendige censuur, die hij wel voelt als hij in zijn moedertaal, het Farsi(Perzisch) schrijft. Dat hij als man in de huid kruipt van deze wanhopige vrouw, versterkt de zeggingskracht van het verhaal alleen maar. ‘Steen van geduld’ is een dun, maar rijk boekje, waaruit een knappe theatermonoloog gedistilleerd zou kunnen worden. Het speelt zich immers allemaal af in één kamer en de krachtige, beeldrijke taal wordt nog sterker, op het moment dat de zinnen hardop uitgesproken worden.
Van Atiq Rahimi hebben we in de bib ook de roman het labyrint van droom en angst. Hij stond zelf in voor de verfilming van zijn eerste roman ‘terre et cendre’, waarvan de DVD (earth and ashes) beschikbaar is in onze collectie. Hieronder de trailer van die film en in een tweede filmpje leest de auteur voor uit ‘steen van geduld’ tijdens de Boekenbeurs in Brussel.

Gelezen: 'het kleine meisje van meneer Linh' door Philippe Claudel

‘Het wordt altijd weer ochtend
Het wordt altijd weer licht
Er komt altijd weer een dag
En ooit zul jij moeder zijn’

Dit liedje herhaalt meneer Linh als een mantra voor zijn kleine meisje ‘Sang Diû’. De oude meneer Linh is zijn verwoeste dorp in een niet nader genoemd land ontvlucht samen met zijn kleindochter, een baby van 3 maanden oud. Nadat hij zijn hele familie verloren heeft in de oorlog, heeft hij slecht één doel, zorg dragen voor de toekomst van zijn kleine meisje. Hij komt terecht in een grote stad in een niet nader genoemd Westers land, waar hij een slaapzaal deelt met enkele landgenoten, die hem nogal spottend bejegenen. Hij laat zijn kleine meisje geen seconde los, beschermt haar vol overgave. Wanneer hij eindelijk naar buiten durft voor een wandeling, sluit hij vriendschap met de dikke meneer Bark, een eenzame weduwnaar. Beide mannen verstaan elkaars taal totaal niet, maar er ontstaat toch een intense band. Dan wordt meneer Linh overgebracht naar een gesloten instelling, waar hij zijn nieuwe vriend fel mist. Het vervolg verklap ik niet, maar ik kan wel vertellen dat dit dunne boekje mij serieus aangegrepen heeft. De taal is heel beeldrijk, echt prachtig geformuleerde zinnen die intens op mij inwerkten! De ontknoping is bovendien zeer verrassend, ik kreeg het er koud en warm tegelijk van.

Onze leesclub bespreekt dit mooie kleinood in mei 2010, alvast een waardige seizoensafsluiter.

In de bibcollectie hebben we nog meer boeken van Philippe Claudel. Een overzicht vind je hier. Hij maakte in 2008 ook de film Il y a longtemps que je t'aime. Zijn bekendste roman Grijze zielen werd verfilmd door Yves Angelo. Er bestaan ook plannen om Het kleine meisje van meneer Linh te verfilmen, met Richard Berry als regisseur.