Gelezen: ‘Twee meisjes’ van Mina Oualdlhadj

‘In de auto die ze steeds verder meeneemt, vraagt het kleine meisje zich af waarom ze zo’n grote reis ondernemen naar een land dat zo troosteloos lijkt.’

Twee meisjes is een vertaling van 'Ti t'appelles Aïcha, pas Jouzifine!' (2008), de debuutroman van Mina Oualdlhadj. Het boek kreeg veel aandacht omdat een omzendbrief van Waals minister-president Rudy Demotte en zijn minister van Onderwijs Marie-Dominique Simonet ervoor zorgden dat het verdeeld werd in elke middelbare school van de Franstalige Gemeenschap.

De schrijfster woont in Brussel en laat in haar boek Mimi en Aïcha aan het woord, twee Marokkaanse hartsvriendinnen met totaal verschillende karakters die met dezelfde problemen geconfronteerd worden. Mimi werd geboren in België, zij beschouwt Marokko gewoon als het land van haar ouders, het land waarnaar zij jaarlijks op vakantie gaat. Voor Aïcha is Marokko daarentegen het verloren paradijs uit haar kindertijd.

Mimi is vooral opstandig en belandt constant in de problemen. Zij moet niet alleen opboksen tegen een tirannieke vader en een moeder die haar vooral zo snel mogelijk als getrouwd en dus eerbaar wil zien. Ook op school wordt zij de hele tijd in de verdediging gedrukt. Gelukkig kan zij haar hart luchten bij haar vriendin Aïcha, die zich een stuk beter in haar vel voelt en erin slaagt op een rustige manier hun problemen in België te relativeren.

Mimi en Aïcha zijn allebei krachtige vrouwen die zich niet laten doen. Ze spelen het elk op hun eigen manier klaar om zich weerbaar op te stellen in twee culturen, waarin ze hun plaats moeten veroveren. Mimi doet dit door wild in het rond te schoppen, terwijl Aïcha mits voorzichtige compromissen aan de weg timmert.

De roman is niet autobiografisch maar tijdens het lezen krijg je wel die indruk. De stijl is spontaan, ruw en heftig met veel dialogen en losse gedachtesprongen. Dit chaotische, ‘hak op de tak’ springen geeft het (dunne) boekje iets kinderlijks en charmants. 'Twee meisjes’ lees je niet om literaire redenen, maar het is beslist nuttig en aangenaam leesvoer. Ook in de Vlaamse Middelbare Scholen toe te voegen aan de leeslijsten of bruikbaar als educatief materiaal!

Lees hier een verhelderend interview met Mina Oualdlhadj.

Gelezen: ‘Vinexvrouwen’ van Naima El Bezaz

‘Een vinexwijk heeft wel wat weg van een gevangenis, waarbij de tuin bedoeld is om ons even te laten luchten.’

Vinexvrouwen is het vijfde boek van de Nederlands-Marokkaanse auteur Naima El Bezaz. In België is deze schrijfster minder bekend, maar in Nederland zorgen haar boeken telkens opnieuw voor de nodige controverse, wegens confronterend en taboedoorbrekend. Zo verkocht de verhalenbundel 'minnares van de duivel' als zoete broodjes, nadat de schrijfster er in een televisieprogramma een erotische passage uit voorlas en zich de woede en verontwaardiging van zowel moslims als gereformeerden op de hals joeg. De expliciete seksscènes in ‘de verstotene’ bevestigden haar reputatie als ‘schandaal’ auteur. Die roman werd zelfs vergeleken met 'Turks Fruit'. Al deze media aandacht zorgde voor een burn out en de schrijfster geraakte in een ernstige depressie. 'Het gelukssyndroom' is een roman met autobiografische elementen waarin zij de gevolgen van haar ziekte en haar gevecht om uit haar depressie te komen verwerkte.

Met 'vinexvrouwen' krijgt Naima El Bezaz opnieuw een hoop heibel over zich heen.  Het is geen roman, eerder een bundel van losse stukjes die enkel met elkaar gemeen hebben dat ze zich in een zogenaamde Vinexwijk afspelen. Dat zijn eenvormige nieuwbouwwijken, die bestaan uit  allemaal kleine huisjes met tuintjes. Gezinsvriendelijk en betaalbaar, maar tegelijk ook oersaai en omdat de muren wel van karton lijken valt er aan de buren niet te  ontkomen! Naima woont zelf al een tiental jaren in een dergelijke wijk en verzamelde ondertussen voldoende munitie waarmee ze de mentaliteit en eigenaardigheden van de inwoners te lijf kan gaan. Vaak hilarisch grappig zet de schrijfster een verzameling Nederlandse Vinexbewoners te kijk. Een zootje ‘white trash’ met vrouwen die elkaar de loef willen afsteken met de nieuwste spuuglelijke meubels, mannen en vrouwen die het allemaal met elkaar doen en aan de drugs zitten, een irritante buurvrouw op leeftijd die haar blote lijf constant etaleert vanuit haar tuin, feestjes met veel bier maar niets te eten,  Nederlanders die er systematisch van overtuigd zijn dat ze het beter voor elkaar hebben dan anderen en dat hun levenswijze de norm zou moeten zijn, enz.  De schrijfster schreeuwt haar verontwaardiging en ergernissen heel het boekje uit. Van die Nederlanders begrijpt ze echt niets! Als Belg vond ik het vanzelfsprekend heel grappig, veel clichés die bij ons leven over de Nederlanders worden immers alleen maar bevestigd. Daarnaast ontbreekt ook het onderling racisme van de  ‘nieuwkomers’ (o.a. Polen, Turken en Surinamers)  niet. En Naima fulmineert niet alleen tegen de Nederlanders maar spaart ook zichzelf en haar zwaktes niet. Een constant kritische moeder en het  niet ernstig genomen worden als schrijfster zorgen voor de nodige frustraties. Tegen wil en dank toont zij zich trouwens beter ‘geassimileerd’ dan haar lief is. Zo heeft zij haar dochtertje naar een Christelijke school gestuurd. Het kind komt thuis met liedjes over Jezus en de passage waarin de schrijfster zelf een kerkdienst bijwoont (met hoed) is uiterst (tragi)komisch. 

Vinexvrouwen heb ik ervaren als een amusant en onderhoudend boekje, geschreven in een luchtige, makkelijk leesbare stijl. Een aanrader om te lezen  als tussendoortje!

Gehoord: Orquestra Arab de Barcelona e.a.

Gisteren was het 21 juli, een zonnige, vrije dag! Ideaal om in de namiddag even naar Brussel te rijden, waar een heleboel grote en kleinere evenementen plaatsvonden n.a.v. de Belgische Nationale feestdag. Muziekpublique organiseerde i.s.m. Stad Brussel ‘Muziek in de wijk’ met een feestelijk (wereld)muziekprogramma op 5 Brusselse pleinen. Onze keuze viel op het Rouppeplein, waar een aantrekkelijk Noord-Afrikaans programma voorzien was. Bij aankomst vernamen we echter dat de bekende artiest uit Kabylië (Algerije), Abdelli, afgezegd had. Het podium (een mobiele kiosk) was hem te klein, hij weigerde daar op te treden. Niet echt een sympathieke geste naar alle ‘fans’ (toch een tiental) die speciaal voor hem naar Brussel gekomen waren. Ik zag Abdelli een viertal keren live bezig, het waren telkens sterke concerten. Ook de twee albums die Abdelli uitbracht via het bekende Real World label zijn echt de moeite. Je kan ze allebei ontlenen in de bib van Maaseik. Zie hier. Gelukkig was er nog vanalles anders leuks te beleven op het Rouppeplein. Een gemoedelijk ‘Marollen’sfeertje, fijn caféetje om tussendoor op het terras met vrienden van een zomerse sangria te genieten en andere goede muziek. Omdat Abdelli het liet afweten werden de jongens van Zazzat uit Marokko twee keer ‘opgetrommeld’, eerst samen met Marockin' Brass en vervolgens alleen. Heel hevige percussiegedreven shaabi en gnawa, die zonder de blazers nog iets sterker uit de verf kwam, maar het waren allebei zeker verdienstelijke concertjes. Het Orquestra Arab de Barcelona was een afsluiter voor de fijnproever! Klassiek Arabisch, Arabo-andalusisch met een snuifje rai, shaabi en jazz, maar vooral heel veel persoonlijkheid en een echte eigen sound. Ik zag hen vorig jaar trouwens al eens in het Cultuurcentrum van Leopoldsburg en was ook toen onder de indruk. Vooral de zanger is top als je van klassieke Arabische zang houdt! Gisteren waren ze wel met een ingekrompen bezetting aanwezig, waardoor een aantal instrumenten opgevangen moesten worden door synthesizer, maar zelfs die ingreep viel best mee. Hun laatste album, Maktub is in de collectie van de bib Maaseik aanwezig! Op deze cd hoor je een mooie mix van knap gearrangeerde traditionele nummers uit Noord-Afrika, in combinatie met originele composities van de groepsleden. In onderstaand filmpje kan je de groep live bezig zien in Barcelona!