Schrijver van de maand: Amélie Nothomb

Vorige maand boog de leesclub van de bib zich over twee boeken van Amélie Nothomb. Deze vielen met hun verfrissende schrijfstijl zo in de smaak dat wij deze Belgische schrijfster meteen tot schrijver van de maand april kroonden.

Fabienne Claire Nothomb, zoals de schrijfster eigenlijk heet, werd in 1966 geboren te Etterbeek. Als dochter van een Belgisch ambassadeur groeide ze echter op in het buitenland, voornamelijk in Japan, maar ook in China, de Verenigde Staten, Laos, Birma en Bangladesh. Pas op haar 17de zette ze voor het eerst voet op Belgische bodem, toen ze Romaanse Filologie kwam studeren in Brussel. Ze voelde zich echter niet thuis in het land van haar vader, en na het behalen van haar universiteitsdiploma trok ze terug naar het door haar zo gekoesterde Japan.

Helaas kon de werkelijkheid niet voldoen aan het ideaalbeeld van Japan dat zich tijdens haar jeugdjaren had vastgezet. Nadat de eenzaamheid in Brussel haar aan het schrijven had gezet, zorgde de harde Japanse maatschappij voor de nodige inspiratie. Hygiëne van de moordenaar, haar debuutroman, was gedrenkt in een hoop venijn en sloeg in de Franse Letteren in als een bom. De knetterende dialogen tussen de weerzinwekkende oude schrijver en de frêle onderzoeksjournaliste zijn echter geen directe weergave van haar leven in Japan. Dat kwam later nog in het sterk autobiografische Met angst en beven, waarin ze haar sombere ervaringen in het hiërarchische bedrijfsleven verwerkt tot een humoristische novelle. Nog tot de zogenaamde "Japanse romans" behoren verder Gods ingewanden en De verloofde van Sado.

Zowel in deze autobiografische romans, zoals ook het treffend getitelde De hongerheldin er een is, als in de meer sprookjesachtige parabels die ze verder schrijft, duiken steevast dezelfde elementen op. Meisjesachtige meisjes, anorectische obsessies met eten en overgewicht, schalkse humor en een licht masochistische wreedheid. Wat Nothomb beschrijft zijn vaak hele kleine emoties als jaloezie, verlangen, wrok, etc... in absurde omstandigheden. Het is een grillige, sfeervolle mix die ze zelf misschien nog het beste weet te vatten door zichzelf een erfgename van het Belgisch surrealisme te noemen.

De personages die haar heldinnen omringen zijn altijd nogal karikaturaal, vaak lelijk en dik, maar dat past perfect in die duistere tongue-in-cheek-wereld van Amélie Nothomb. Met haar eigen quasi-karikaturale, excentrieke imago van zwarte kleren, felle make-up en bizarre hoeden heeft de schrijfster het ondertussen tot ware cultauteur geschopt. In combinatie met haar veelschrijverij (Nothomb schrijft ongeveer drie boeken per jaar, waarvan ze er wel telkens slechts één uitgeeft) maakt dit haar soms tot een gemakkelijke prooi voor de Franse critici, maar desalnietemin is ze daar geweldig populair.

Haar nieuwe roman Blauwbaard is binnenkort in de bib verkrijgbaar.

Nothomb is een bestsellerauteur die ook bij ons, in haar eigenlijke vaderland, op veel bijval kan rekenen. Ontdek nog de hele maand april haar vele boeken in de themastand tussen de romans.

Alles van Amélie Nothomb in onze collectie
Amélie Nothomb op Wikipedia
Interview met Amélie Nothomb op Youtube (in het Frans)
Interview met Amélie Nothomb in De Standaard

Gelezen: ‘Zijde’ van Alessandro Baricco

‘Hij verroerde zich niet, zelfs niet toen hij voelde hoe de handen van zijn schouders naar zijn nek gingen en de vingers - de zijde en de vingers - tot aan zijn lippen reikten, en ze één keer beroerden, langzaam, en weer verdwenen.’

Zijde (1997) betekende de grote doorbraak voor Alessandro Baricco (Italië) en werd in 1998 uitgeroepen tot ‘Booksellers International Book of the Year’. De betoverende mini novelle (120 pagina’s) speelt zich af in de tweede helft van de negentiende eeuw. Het dorpje Lavilledieu (Zuid-Frankrijk) leeft van de zijdeproductie. Wegens een ziekte van de zijderupsen, traditioneel aangevoerd uit Egypte en Klein-Azië, wordt het terrein noodgedwongen verlegd naar Japan, een land dat op dat moment nog een aura van geheimzinnigheid en mysterie uitstraalt. De grenzen met de buitenwereld zijn nog maar pas geopend. Hervé Joncour wordt vier maal op expeditie gestuurd en geraakt iedere keer meer in de ban van een intrigerende, jonge vrouw.

 ‘Haar ogen hadden geen oosterse vorm, en haar gezicht was het gezicht van een meisje.'

Alessandro Baricco toont dat weinig woorden volstaan om levensechte personages neer te zetten. De 65 hoofdstukjes in miniatuur lezen als een oosters sprookje, vol exotische symboliek. De geschiedenis meandert repetitief op het ritme van de seizoenen en trekt de lezer zintuiglijk mee in een sensuele trance. Een 'zijde' zacht, poëtisch kleinood, waarvan de tragische, ontnuchterende ontknoping mij wel wakker maakte uit een (te) mooie droom. Het boekje staat dit seizoen op het programma van onze leesclub. In 2007 volgde een verfilming door de Franse regisseur François Girard met Michael Pitt en Keira Knightley in de hoofdrollen. De dvd is beschikbaar in onze bib. Bekijk hieronder de trailer.



Benieuwd naar andere boeken van Alessandro Baricco in de bib van Maaseik? Zie overzicht

Gelezen: ‘Norwegian Wood’ van Haruki Murakami

‘Tot die tijd had ik de dood altijd opgevat als iets zelfstandigs dat helemaal losstond van het leven. Ongeveer aldus: Ooit grijpt de dood ons onvermijdelijk. Maar tot het zo ver is, is de dood er niet. Ik vond dat een uiterst rechtlijnige, logische denkwijze. Aan deze kant is het leven, aan de andere kant is de dood. Ik was hier, en niet aan de andere kant.’

Op de luchthaven van Hamburg katapulteert een muzak versie van Beatlesklassieker Norwegian Wood de zevenendertigjarige Watanabe twintig jaar terug naar zijn (verdrongen?) jeugd. We noteren 1969, jaar van studentenprotesten die zo goed als volledig aan hem voorbijgaan, want Watanabe wordt helemaal in beslag genomen door liefdesperikelen. Hij koestert heftige, romantische gevoelens voor de onbereikbare Naoko, een mysterieuze, dromerige jonge vrouw, die beschadigd door het leven gaat sinds de zelfmoord van Kizuki, haar geliefde en de beste vriend van Watanabe. Terwijl Watanabe allerlei pogingen onderneemt om Naoke te redden, worstelt hij met zijn eigen onbevredigde, seksuele verlangens. Hij voelt zich goed in het gezelschap van Midori, een spontane en vrijpostige medestudente, die in alles de tegenpool belichaamt van Naoko.

Deze roman uit 1987 bewerkstelligde de grote doorbraak voor Haruki Murakami in zijn thuisland Japan. Het is een fijngevoelig verteld, modern verhaal over onzekere jongeren die moeite hebben om niet verstrikt te geraken in het kluwen van liefde, leven, seks en dood. De roman is al 24 jaar oud, maar situatie, verhaal en stijl laten nergens een gedateerde indruk na. Dankzij frisse steekjes humor is de algemene toon bovendien niet zwaarwichtig, maar eerder relaxt en warm. Murakami focust ook niet op typisch Japanse toestanden (behalve de fijne eetcultuur en Bento lunchboxen). Vooral westerse muziek, films en boeken bieden het referentiekader.

Norwegian Wood was voor mij een eerste kennismaking met het oeuvre van Haruki Murakami en het smaakt zonder twijfel naar meer! Het boek staat dit seizoen op het programma van onze leesclub.

Op woensdag 28 september kan je in het kader van Zebracinema de verfilming gaan bekijken in CC Achterolmen. De Vietnamese regisseur Tran Anh Hung stond eerder in voor het bloedmooie de geur van de groene papaja. Bekijk hieronder een trailer.

‘In een koektrommel zitten allerlei koekjes en daar zitten koekjes bij waar je van houdt en koekjes waar je niet van houdt, toch? Als je eerst alle lekkere koekjes opeet, hou je alleen de koekjes over die je niet graag lust. Als ik het zwaar heb, denk ik daar altijd aan. Eerst hierdoorheen bijten, straks wordt het makkelijker. Het leven is een koektrommel.’

Benieuwd naar andere boeken van Haruki Murakami  in de bib van Maaseik? Zie overzicht

Gelezen: 'de huishoudster en de professor' van Yoko Ogawa

‘5761455? Schitterend. Dat is het totaal van alle priemgetallen tussen 1 en 100 miljoen.’ De professor knikte, diep onder de indruk. Ook al had ik geen idee wat er zo schitterend was aan mijn telefoonnummer, de warmte waarmee hij sprak kwam wel over. Hij leek er niet opuit zijn kennis tentoon te spreiden. Hij klonk eerder terughoudend en oprecht. Het was een warmte die suggereerde dat als mijn telefoonnummer zo uitzonderlijk was, ik dat zelf misschien ook wel was.

Het thema van De huishoudster en de professor, een recent vertaalde roman uit 2003 van de Japanse auteur Yoko Ogawa intrigeerde me meteen. Een alleenstaande moeder met een zoontje van tien jaar komt via een uitzendkantoor terecht als huishoudster bij een geniale wiskundeprofessor. Het korte termijngeheugen van de professor werd onherstelbaar beschadigd bij een zwaar verkeersongeval. Van zijn leven vóór het ongeval weet hij nog alles, maar in het hier en nu herinnert hij zich slechts 80 minuten. Elke ochtend voltrekt zich een gelijkaardig ritueel: de huishoudster en de professor maken kennis en het klikt. Hun mooie relatie, waarbij ook het tienjarige zoontje van de huishoudster een belangrijke functie vervult, staat volledig in het teken van getallen. De professor is zijn briljante wiskundige inzichten niet kwijtgespeeld, integendeel! Hij projecteert zijn passie voor getallen en ingewikkelde berekeningen op dagdagelijkse dingen. Op die manier communiceert hij met de huishoudster. We vernemen alles vanuit het standpunt van de huishoudster, die net als haar zoontje in de ban geraakt van de mysterieuze schoonheid die dankzij wiskundige vergelijkingen tot leven komt. Dagelijks komt de professor met nieuwe, slimme wiskundige raadsels aanzetten, gebaseerd op haar schoenmaat, de verjaardag van haar zoontje, honkbalplaatjes of kleine huishoudelijke bezigheden.

Ondanks het fascinerende uitgangspunt en het hartverwarmende relaas is de auteur er niet in geslaagd mij mee te trekken in de vreemde fascinatie voor getallen. Het poëtische karakter van de roman, met verfijnde, sfeervolle beschrijvingen roept beelden op van ontroerende stillevens. Maar dit verstilde portret werd tijdens het lezen regelmatig verstoord door lang uitgesponnen wiskundige lesjes, die mijn petje te boven gingen. Ook wordt er in het boek naar mijn smaak te uitgebreid doorgeboomd over honkbal, de gemeenschappelijke interesse van de professor en de jongen. Doorlezen en de draad heropnemen viel bij momenten zwaar. Om die redenen kon deze roman mij niet over de hele lijn overtuigen.

Meer info over ‘de huishoudster en de professor’ is te vinden op Wikipedia. Het verhaal werd in 2006 verfilmd door Takashi Koizumi.

Twee bloedstollende filmtips uit Japan

Het afgelopen winterse weekend leende zich uitstekend voor enkele uurtjes filmplezier. Voor de gelegenheid ontleende ik twee moderne Japanse films op DVD. Ik vond ze allebei schitterend!
In Unlucky Monkey (1998) van de cultregisseur Sabu volgen we de jonge intellectuele oplichter Yamazaki, die tijdens zijn vlucht na een bankoverval per ongeluk een jonge vrouw vermoordt. Hij geraakt vol schuldgevoelens op de dool en kruist daarbij de hele tijd het pad van een groepje ‘lompe’ criminelen. Unlucky monkey is een geslaagde thriller vol absurde plotwendingen, grappig en beangstigend tegelijk. De doodstrijd van één van de criminelen, waaraan maar geen einde lijkt te komen, is in al zijn horror dolkomisch. Een suggestie voor de liefhebbers van Quentin Tarantino en de Coen Brothers en zeker niet bestemd voor gevoelige kijkers!
Dat kunnen we ook zeggen van Audition (1999) van Miike Takashi, de verfilming van een (nog niet in het Nederlands vertaald) boek van Ryu Murakami, niet te verwarren met de bekendere Haruki Murakami. Ryu Murakami schreef tientallen romans en regisseerde ook een aantal films, maar van dat hele oeuvre werd tot nu toe enkel In de misosoep in het Nederlands vertaald. Die roman werd enkele jaren geleden door onze leesclub besproken. Het gaat om een vlijmscherpe horrorthriller over een seriemoordenaar, vol maatschappijkritiek en dubbele bodems. Audition lijkt op het eerste zicht een rustige en lieflijke vertelling over een weduwnaar die op zoek is naar een nieuwe echtgenote. De kracht van deze film is dat je als kijker meegesleurd wordt in een zoet, romantisch verhaaltje, dat na verloop van tijd omslaat in een heel akelige, zeg maar extreme psychologische thriller. Grotesk? Nee, eerder een knap in beeld gebrachte nachtmerrie vol symboliek. In onze collectie hebben we ook Sukiyaki Western Tango (2007), een andere film van Miike Takashi, waarin (toevallig?) Quentin Tarantino meespeelt! Bekijk hier de trailers van Unlucky monkey en Audition.