donderdag 4 november 2010

Ontmoeting met schrijfster Lieve Joris op zondag 21 november in de Fuego

Op zondag 21 november vindt in Jeugdservicecentrum Fuego de vijfde editie plaats van Afrit Noord Zuid. Het Programma staat dit jaar helemaal in het teken van Congo. Vorige week hadden we het op deze blog al in het kort over het boeiende programma (zie hier).

We zijn blij dat het gelukt is om Lieve Joris te strikken voor een lezing. Deze Limburgse auteur (Neerpelt°) is bekend dankzij reisverhalen, waarin zij op een knappe wijze literatuur met journalistiek verweeft. Tijdens haar omzwervingen logeert ze meestal bij mensen thuis. Op die manier slaagt ze erin hun levens en de situaties waarin ze terecht komen van binnenuit te beschrijven. De verhalen van Lieve Joris zijn echter niet vrijblijvend, ze overstijgen de anekdote door middel van subtiele linken met politieke gebeurtenissen en de bredere socio-culturele context. De grootste meerwaarde is dat Lieve Joris alles heel mooi kan verwoorden. Reisverhalen met literaire inslag die een authentieke inkijk geven in een land en haar inwoners zijn niet dik gezaaid! Opmerkelijk is dat Lieve Joris in de boekenbijlage van de Franse krant Libération 'één van de beste journalisten ter wereld' genoemd werd.

Tijdens de ontmoeting op zondag 21 november ligt de focus op Congo, het land waar Lieve Joris  het vaakst over geschreven heeft tijdens verschillende periodes van haar schrijversloopbaan.

De bal ging aan het rollen met de bestseller Terug naar Congo (1987).

Op zoek naar de sporen van haar heeroom, die missionaris was in Congo, reist Lieve Joris in 1985 naar Zaïre. Haar tocht leidt naar het oude Congo van de paters, maar ook naar het Zaïre van Mobutu. ze ontmoet vertrouwelingen en critici van de president, trekt de zwarte cité in waar de vermaarde Zaïrese plantrekkerij de toon aangeeft en het dansen doorgaat tot de ochtend gloort. In een oude roestige boot vaart ze de Zaïrestroom op. Terug naar Congo is een zoektocht naar het koloniale verleden, maar ook een scherpzinnig portret van het dagelijks leven in het hart van Afrika.

Bijna vijftien jaar later verschijnt Dans van de luipaard  (2001).

Tien jaar nadat zij haar veelgeroemde 'Terug naar Congo' schreef, is Lieve Joris terug in het door oorlog geteisterde en leeggeplunderde land. Mobutu is net gevlucht en Kabila's kindsoldaatjes wandelen op rubberlaarzen en plastic slippers Kinshasa binnen. Lieve Joris reist door het hele land, waarbij zij regelmatig in zeer gevaarlijke situaties terechtkomt, bezoekt oude vrienden, maakt nieuw vrienden, spreekt met Rwandezen, Congolezen, de Tutsi en Hutu onder hen, met expats, mensen van hulporganisaties, paters en nonnen. Ze gaat met ze in discussie en observeert en registreert de chaos, het geweld, de gruwelen en hoe de mensen zich ondanks alles met een ongelooflijke veerkracht weten staande te houden en door gaan met leven. Een met grote persoonlijke betrokkenheid en veel liefde en inzicht geschreven, fascinerend journalistiek reisverslag over een verscheurd land.

Het uur van de rebellen (2006) gaat over de identiteitscrisis van de Congolese Tutsi aan de hand van de lotgevallen van één man: commandant Assani. In dit boek focust Lieve Joris op de oorlogen die Congo sinds 1996, onder meer in de nasleep van de Rwandese genocide, hebben geteisterd.

De Hoogvlaktes (2008) is het verslag van een reis door de oostelijke hoogvlakten van Congo.

Lieve Joris trok 90 km te voet door het gebied van Minembwe naar Uvira, gelegen aan het Tanganyikameer. Deze tocht gebeurde onder begeleiding van een gids, die werd toegewezen door een kolonel die daar min of meer de touwtjes in handen heeft. Onderweg ontmoette ze vele Congolezen en logeerde in hutten en scholen in deze afgelegen en primitieve streek waar weinig blanken komen. Daarnaast bezocht ze verschillende kerken, waar het geloof op een uitbundige manier beleden wordt. Dit confronteerde haar met haar eigen katholieke achtergrond in Vlaanderen.

Lieve Joris schreef niet alleen over Congo. Zij verkende de Arabische Wereld in De Golf (1986) en De Poorten van Damascus (1993). De melancholieke revolutie (1990) speelt zich af in Hongarije. Persoonlijk hou ik het meest van Mali Blues (1996), een warmmenselijk portret van de Malinese muzikant Boubacar Traoré. De prachtige documentaire Je chanterai pour toi is voor een groot stuk door dit boek geïnspireerd.

Het nieuwste boek, Mijn Afrikaanse telefooncel (2010) is een bundel met columns en ongepubliceerde verhalen.

Canvas zendt op donderdag 18 november om 22u10 een documentaire uit over Lieve Joris in het programma Goudvis.

De lezing van Lieve Joris tijdens Afrit Noord Zuid vindt plaats op zondag 21 november van 13.30 tot 15.00 uur. Meer info over Afrit Noord Zuid:  http://www.maaseik.be/Afrit-Afritprogramma.html

Wij selecteerden enkele programma’s uit het archief van de BRT/VRT over Lieve Joris en haar werk. Een volledig overzicht vind je hier.

Uit de Oude Doos: Lieve Joris te gast bij ‘Mike’ n.a.v. het verschijnen van ‘Terug naar Congo’


Een portret uit 1993


In Spraakmakers (2001) heeft Lieve Joris het vooral over ‘Dans van de luipaard’

Geen opmerkingen :