De
foto van een naakt meisje dat schreeuwend wegvlucht na het
napalmbombardement in Vietnam. Het is een van de iconische
oorlogsbeelden die op ons collectieve netvlies gebrand staat. Maar hoe
komen internationale conflicten in het nieuws? Wie bepaalt wat er in de
media komt? En wat is de invloed van de media op de conflicten zelf?
Journalist en KU Leuven-docent Peter Verlinden
neemt u mee achter de schermen van de media en toetst de praktijk aan
de theoretische modellen. De werking van internationale
persagentschappen en de nieuwsgaring door een omroep als de VRT zijn het
vertrekpunt om te onderzoeken waarom bepaalde conflictsituaties in de
wereld meer aandacht krijgen dan andere. Met de 'Arabische Lente', de
oorlogen in en om Syrië en Irak en de aanhoudende conflicten in Afrika
(vb. Congo, Centraal-Afrikaanse Republiek ) gaat het om een bijzonder actueel
onderwerp.
Data: vrijdag 29 januari, 5, 19 en 26 februari 2016 van 14.00 tot 16.00 uur. Deelnameprijs: € 58 (€ 52 met Davidsfonds Cultuurkaart) - inclusief syllabus en koffie
Op zondag 22 januari was het met ongeveer 100 aanwezigen ‘full house’ in de bib voor VRT-journalist Peter Verlinden. Deze lezing en bijhorende Nieuwjaarstoast organiseerden we samen met Davidsfonds Maaseik in het kader van Toast Literair.
Peter Verlinden deed het fantastisch. Zijn verhelderende analyse over het postkoloniale Congo en over de zoektocht van de Congolezen naar een nieuwe identiteit was niet alleen heel onderhoudend, leerrijk, degelijk gestructureerd en gedocumenteerd, maar vooral razend interessant (= de commentaar van een deelnemer).
Wie zich graag wat verder in dit onderwerp wil verdiepen, raden we het bijhorende boek Hoe Congolees zijn de Congolezen: de schizofrene Congolees van harte aan. Dat boek is net als een aantal andere titels van Peter Verlinden beschikbaar in de bib.
Een foto-impressie kan je hier bekijken (met dank aan Wim Corstjens van Davidsfonds Maaseik).
Op zondagvoormiddag 22 januari organiseren we in de bib voor de tweede keer Toast Literair i.s.m. Davidsfonds Maaseik. We nodigden VRT journalist Peter Verlinden uit. Wie het nieuws de laatste tijd een beetje gevolgd heeft, weet dat Peter Verlinden een notoir Congokenner is. Hij bracht recent nog verslag uit van de turbulente verkiezingen die plaatsvonden in onze voormalige kolonie. Tijdens zijn lezing in de bib zal Peter Verlinden het hebben over de Congolezen en hun identiteit.
Hoe Congolees zijn de Congolezen?
Waarom slaagt het rijkste land ter wereld er niet in om zijn bevolking vrede en welvaart te bezorgen?
Hoe kan het dat het 60 miljoen Congolezen met 100 000 militairen niet lukt om een oorlog af te wenden die hen van buitenaf opgedrongen wordt?
Hoe valt het te verklaren dat Congo van 'de beste kolonie' weggezakt is tot 'het armste land ter wereld'?
‘Het antwoord op deze vragen is de identiteit of het gebrek eraan’, zegt Peter Verlinden. Hij schreef de afgelopen tien jaar drie boeken met getuigenissen van kolonialen, hun kinderen en Congolezen over de koloniale tijd en hoe die bepalend is geweest en nog altijd is voor het Congo van vandaag. In zijn recentste publicatie Hoe Congolees zijn de Congolezen?waagt hij zich voor het eerst aan een eigen analyse, op zoek naar de wortels van het Congolese drama.
Toast Literair Zondag 22 januari 2012 van 10:30 tot 12:30 uur Bib Maaseik, Bleumerstraat 68
Het Davidsfonds Maaseik en de Bib nodigen u uit op een gezellige voormiddag met LITERAIRE TOAST in de bibliotheek.
Programma
10:30-11:00 uur Ontvangst met NieuwjaarsTOAST in de leeszaal
11:00-12:30 uur Journalist Peter Verlinden over ‘De schizofrene Congolees’
Hoe Congolees zijn de Congolezen?
Waarom slaagt het rijkste land ter wereld er niet in om zijn bevolking vrede en welvaart te bezorgen?
Hoe kan het dat het 60 miljoen Congolezen met 100 000 militairen niet lukt om een oorlog af te wenden die hen van buitenaf opgedrongen wordt?
Hoe valt het te verklaren dat Congo van 'de beste kolonie' weggezakt is tot 'het armste land ter wereld'?
‘Het antwoord op deze vragen is de identiteit of het gebrek eraan’, zegt VRT-journalist en antropoloog Peter Verlinden. Hij schreef de afgelopen tien jaar drie boeken met getuigenissen van kolonialen, hun kinderen en Congolezen over de koloniale tijd en hoe die bepalend is geweest en nog altijd is voor het Congo van vandaag. Naar aanleiding van 50 jaar onafhankelijkheid (2010) waagt hij zich voor het eerst aan een eigen analyse, op zoek naar de wortels van het Congolese drama. Hoe Congolees zijn de Congolezen? ‘De schizofrene Congolees’ is een uitgave van het Davidsfonds.
Peter Verlinden (Duffel, 1957) is journalist voor de VRT-Televisie (Het Journaal, Terzake), gespecialiseerd in het Gebied van de Grote Meren in Centraal-Afrika (Congo, Rwanda, Burundi). Voor de VRT volgde hij de afgelopen jaren ondermeer het geruchtmakende Rwandaproces en de Lumumbacommissie in de Kamer van Volksvertegenwoordigers.
Op zondag 21 november was ik namens de bib aanwezig op het evenement Afrit Noord Zuid, dat dit jaar volledig in het teken stond van Congo. De ochtend met wereldontbijt heb ik gemist, maar de kookworkshop van Moke leverde in elk geval heerlijke hapjes op. De lezing (met bijhorende fotomontage) door Lieve Joris over haar omzwervingen door Congo werd door de aanwezigen zeer gesmaakt, waarna een uitgebreide signeersessie volgde. Tijdens het Congodebat lag de focus op het grondstoffenbeleid. Het gesprek werd gemodereerd door buitenlandjournalist Roger Huisman (Het Belang van Limburg). De gasten waren Hugo Gevaerts (professor-emeritus aan de Uhasselt en onderzoeker in verschillende projecten in Kisangani), Hilde Vautmans (lid van de parlementaire commissie Buitenlandse Zaken en Ontwikkelingssamenwerking – Open Vld) en Tamira Gunzburg (beleidsmedewerker Centraal Afrika bij Broederlijk Delen). Hun inbreng resulteerde in een kort maar vurig debat, waaruit ik vooral onthouden heb dat de Congolezen plantrekkers zijn, die ondanks veel miserie optimistisch in het leven staan.
Over het afsluitend concert van Frère Philippe Sola schreef ik mijn bevindingen neer op mijn persoonlijke wereldmuziekblog. Meer foto’s vind je hier.
Afrit Noord Zuid staat dit jaar helemaal in het teken van Congo. Over het boeiende programma hadden we het al in twee eerdere blogberichten (zie bericht 1 en bericht 2). Als bonus kan je op dinsdag 16 november om 20:00 uur de bekroonde film Congo River gaan bekijken in CC Achterolmen.
Een ontdekkingstocht in de voetsporen van Stanley en Conrad!
Congo River (2005) is een persoonlijke documentaire van de Belgische filmregisseur Thierry Michel. Het is de weerslag van een reis van zeven maanden langs het grootste rivierbekken ter wereld: dat van de Congo-rivier. Van monding tot bron, dwars door de indrukwekkende natuur en langs plaatsen die getuigen van de woelige geschiedenis, tonen de beelden ons het lief en leed van het volk langs de oevers. We maken kennis met de feesten en ceremonies die het levensritme bepalen van prauwvoerders, vissers, handelaars en reizigers. De film geeft ook aan dat er achter de ondergang en de tragische, gewelddadige geschiedenis van Congo, nog hoop bestaat.
Congo River werd meermaals bekroond, onder andere met de prijs voor Kunst en Essay op het filmfestival van Berlijn en de Humanumprijs van de Unie van de Belgische Filmpers.
Duur: 114 minuten
Inkom: €3
Bekijk hieronder de trailer!
De film is ook op DVD beschikbaar in de bibliotheek: zie hier
Op zondag 21 november vindt in Jeugdservicecentrum Fuego de vijfde editie plaats van Afrit Noord Zuid. Het Programma staat dit jaar helemaal in het teken van Congo. Vorige week hadden we het op deze blog al in het kort over het boeiende programma (zie hier).
We zijn blij dat het gelukt is om Lieve Joris te strikken voor een lezing. Deze Limburgse auteur (Neerpelt°) is bekend dankzij reisverhalen, waarin zij op een knappe wijze literatuur met journalistiek verweeft. Tijdens haar omzwervingen logeert ze meestal bij mensen thuis. Op die manier slaagt ze erin hun levens en de situaties waarin ze terecht komen van binnenuit te beschrijven. De verhalen van Lieve Joris zijn echter niet vrijblijvend, ze overstijgen de anekdote door middel van subtiele linken met politieke gebeurtenissen en de bredere socio-culturele context. De grootste meerwaarde is dat Lieve Joris alles heel mooi kan verwoorden. Reisverhalen met literaire inslag die een authentieke inkijk geven in een land en haar inwoners zijn niet dik gezaaid! Opmerkelijk is dat Lieve Joris in de boekenbijlage van de Franse krant Libération'één van de beste journalisten ter wereld' genoemd werd.
Tijdens de ontmoeting op zondag 21 november ligt de focus op Congo, het land waar Lieve Joris het vaakst over geschreven heeft tijdens verschillende periodes van haar schrijversloopbaan.
De bal ging aan het rollen met de bestseller Terug naar Congo (1987).
Op zoek naar de sporen van haar heeroom, die missionaris was in Congo, reist Lieve Joris in 1985 naar Zaïre. Haar tocht leidt naar het oude Congo van de paters, maar ook naar het Zaïre van Mobutu. ze ontmoet vertrouwelingen en critici van de president, trekt de zwarte cité in waar de vermaarde Zaïrese plantrekkerij de toon aangeeft en het dansen doorgaat tot de ochtend gloort. In een oude roestige boot vaart ze de Zaïrestroom op. Terug naar Congo is een zoektocht naar het koloniale verleden, maar ook een scherpzinnig portret van het dagelijks leven in het hart van Afrika.
Tien jaar nadat zij haar veelgeroemde 'Terug naar Congo' schreef, is Lieve Joris terug in het door oorlog geteisterde en leeggeplunderde land. Mobutu is net gevlucht en Kabila's kindsoldaatjes wandelen op rubberlaarzen en plastic slippers Kinshasa binnen. Lieve Joris reist door het hele land, waarbij zij regelmatig in zeer gevaarlijke situaties terechtkomt, bezoekt oude vrienden, maakt nieuw vrienden, spreekt met Rwandezen, Congolezen, de Tutsi en Hutu onder hen, met expats, mensen van hulporganisaties, paters en nonnen. Ze gaat met ze in discussie en observeert en registreert de chaos, het geweld, de gruwelen en hoe de mensen zich ondanks alles met een ongelooflijke veerkracht weten staande te houden en door gaan met leven. Een met grote persoonlijke betrokkenheid en veel liefde en inzicht geschreven, fascinerend journalistiek reisverslag over een verscheurd land.
Het uur van de rebellen (2006) gaat over de identiteitscrisis van de Congolese Tutsi aan de hand van de lotgevallen van één man: commandant Assani. In dit boek focust Lieve Joris op de oorlogen die Congo sinds 1996, onder meer in de nasleep van de Rwandese genocide, hebben geteisterd.
De Hoogvlaktes (2008) is het verslag van een reis door de oostelijke hoogvlakten van Congo.
Lieve Joris trok 90 km te voet door het gebied van Minembwe naar Uvira, gelegen aan het Tanganyikameer. Deze tocht gebeurde onder begeleiding van een gids, die werd toegewezen door een kolonel die daar min of meer de touwtjes in handen heeft. Onderweg ontmoette ze vele Congolezen en logeerde in hutten en scholen in deze afgelegen en primitieve streek waar weinig blanken komen. Daarnaast bezocht ze verschillende kerken, waar het geloof op een uitbundige manier beleden wordt. Dit confronteerde haar met haar eigen katholieke achtergrond in Vlaanderen.
Lieve Joris schreef niet alleen over Congo. Zij verkende de Arabische Wereld in De Golf (1986) en De Poorten van Damascus (1993). De melancholieke revolutie (1990) speelt zich af in Hongarije. Persoonlijk hou ik het meest van Mali Blues (1996), een warmmenselijk portret van de Malinese muzikant Boubacar Traoré. De prachtige documentaire Je chanterai pour toi is voor een groot stuk door dit boek geïnspireerd.
Het nieuwste boek, Mijn Afrikaanse telefooncel (2010) is een bundel met columns en ongepubliceerde verhalen.
Canvas zendt op donderdag 18 november om 22u10 een documentaire uit over Lieve Joris in het programma Goudvis.
De lezing van Lieve Joris tijdens Afrit Noord Zuid vindt plaats op zondag 21 november van 13.30 tot 15.00 uur. Meer info over Afrit Noord Zuid: http://www.maaseik.be/Afrit-Afritprogramma.html
Wij selecteerden enkele programma’s uit het archief van de BRT/VRT over Lieve Joris en haar werk. Een volledig overzicht vind je hier.
Uit de Oude Doos: Lieve Joris te gast bij ‘Mike’ n.a.v. het verschijnen van ‘Terug naar Congo’
Een portret uit 1993
In Spraakmakers (2001) heeft Lieve Joris het vooral over ‘Dans van de luipaard’
Op zondag 21 november vindt in Jeugdservicecentrum Fuego de vijfde editie plaats van Afrit Noord-Zuid. Het Programma staat dit jaar helemaal in het teken van Congo en oogt veelbelovend.
Al vanaf 9:00 uur kan je genieten van een Fair Trade ontbijt. Het Duo Indumba zorgt even later voor opwekkende percussie. Rond het middaguur geeft TV-kok Moke een demonstratie Wereldkeuken.
Het namiddagprogramma gaat om 13:30 uur van start met een ontmoeting met schrijfster Lieve Joris. Over deze boeiende auteur lees je volgende week meer in een extra blogbericht!
Aansluitend volgt een Congo-debat. De Congolese band Frère Philippe Sola sluit de namiddag af. Met hun wervelende mix van soukous en afrobeat zullen zij het tropisch sfeertje zeker verder aanwakkeren: ça va chauffer! Bekijk hieronder een filmpje als smaakmaker!
De laatste weken is het al Congo wat de klok slaat in het nieuws. De vroegere Belgische kolonie viert namelijk op 30 juni 2010 vijftig jaar onafhankelijkheid. Meefeesten doen we hier door jullie een stukje Congolese muziekgeschiedenis voor te schotelen.
Joseph Kabasele, beter gekend als Le Grand Kalle schreef samen met zijn groep African jazz geschiedenis met het optimistische dansnummer ‘Indépendance cha cha’. Het nummer werd voor het eerst gespeeld in februari 1960 en groeide uit tot een statement, niet enkel voor de Congolezen, maar ook in andere Afrikaanse landen die in de vroege jaren zestig voor onafhankelijkheid ijverden. In dit liedje doet de auteur een humoristische oproep aan politici en politieke bewegingen om hun meningsverschillen aan de kant te zetten en samen de krachten te bundelen om de onafhankelijkheid te kunnen bewerkstelligen. Spijtig genoeg werd deze oproep voor eenheid niet gehoord in Congo want de politieke conflicten resulteerden kort na de onafhankelijkheid al in een burgeroorlog. Je kan 'Indépendance cha cha' samen met een resem andere vroege Congolese parels beluisteren op de knappe compilatiecd Congo: Rumba on the river
De jonge Congolese hiphopartiest Baloji nam recent een nieuwe versie van ‘Indépendance cha cha’ op met als titel 'Le jour d'après : Siku Ya Baadaye (Indépendance Cha-Cha)', terug te vinden op zijn laatste album Kinshasa succursale. Deze herwerking werd opgenomen in ‘le Bon Marché’ in het hartje van Kinshasa, met medewerking van een aantal vroegere begeleiders van wijlen Wendo Kolosoy, naast 'Le Grand Kalle' een andere pionier van de zogenaamde Rumba Congolaise. Ondanks de etnische en politieke spanningen die Congo momenteel teisteren horen we ook hier een positieve boodschap.
"The wide range of backgrounds, the various ethnic groups and traditions: this has and will never stand in the way of sharing a common set of ambitions." Baloji
Ze worden dé muzikale sensatie uit Congo genoemd en volgens mij is dit meer dan terecht. Sinds ik deze cd gehoord heb, kan ik gewoon niet stoppen met ernaar te luisteren. Zo sprankelend, bezwerend en fris! Er circuleren al een hele tijd filmpjes over Staff Benda Bilili op Youtube. De meeste groepsleden zijn verlamd – slachtoffers van jeugdige polio – en dakloos. Ze leven in de buurt van de Zoo van Kinshasa. In de clips op Youtube zijn rolstoelen te zien, die gemaakt lijken van oude motorfietsen of driewielers. Très tres fort is hun eerste officiële cd, en wat voor een pareltje, vol levenslust en prachtige melodieën. De stemmen en gitaren werken hypnotiserend. Opvallendste figuur is de 17-jarige Roger Landu, die een heel speciaal geluid fabriceert uit een éénsnarige zelfgemaakte luit. Uit die één snaar haalt hij dezelfde kracht als een gitarist dit kan met 6 snaren. In de muziek worden flarden van klassieke Congolese rumba verweven met Cubaans geïnspireerde harmonieën, Afrikaanse ritmiek en dit alles versmolten tot een geheel eigen vernieuwende stijl met frisse nieuwe songs. De catchy gitaar in ‘Na Lingui yo’, de vocale harmonieën in ‘Sala Keba’ en ‘Mwana’: het zijn slechts voorbeelden van een album waarvan de melodieën stuk voor stuk dagen in het hoofd blijven hangen. De producer van het album is Vincent Kenis, een Belg die ons uit Congo eerder al liet kennismaken met Konono no 1, toen ook een sensatie, maar muzikaal staat Staff Benda Bilili volgens mij veel sterker. Nu al zeker één van mijn cd’s van het jaar! P. S. De cd is op dit moment nog niet aanwezig in onze collectie, ze werd wel besteld. Via hun my space pagina kan je verschillende liedjes beluisteren en filmpjes bekijken. Hieronder twee filmpjes van youtube:
