VOLZET ! "Mijn jonge jaren in Afrika" & "Rwanda, mijn verhaal"

vtbKultuur Maaseik en Bibliotheek Maaseik organiseren een dubbele auteurslezing

“Mijn jonge jaren in AFRIKA” (Henri Neel) 

&  “Rwanda, mijn verhaal” (Johan Swinnen)
DEZE LEZING IS VOLZET, gelieve dus niet meer in te schrijven! 

In 1966 vertrekt Maaseikenaar Henri Neel als kersverse landbouwingenieur met zijn familie naar Rwanda om te werken in het nationale landbouwonderzoeksinstituut ISAR.

In 1980 wordt hij beheerder van de door België gefinancierde landbouwprojecten op de Belgische ambassade in Kigali en vervolgens ook in Kinshasa. De daaropvolgende jaren wordt hij aangesteld als adviseur van de minister van Ontwikkelingssamenwerking in Brussel.

In 1992 vertrekt hij als hoofd van de Belgische hulpprogramma’s naar Burundi, waar hij vanop de eerste rij de Burundese burgeroorlog meemaakt. Gedurende zijn 32-jarige overzeese carrière bezoekt hij nog vele andere ontwikkelingslanden.

“Mijn jonge jaren in Afrika” geeft een inzicht in het leven van een ontwikkelingshelper en bevat naast het verhaal van zijn belevenissen ook de lessen die de auteur hieruit trekt op het vlak van maatschappij en ontwikkeling in het algemeen.

Dhr. Johan Swinnen, ere-ambassadeur, stelt zijn boek “Rwanda, mijn verhaal” in het kort voor.

In het voorjaar van 1994 loopt het gruwelijk mis in Rwanda. Van 6 april tot half juli komen er minstens een half miljoen mensen om. Belgisch ambassadeur Johan Swinnen moet Kigali in allerijl verlaten, waar hij sedert zijn aankomst in de zomer van 1990 de kantelmomenten in de aanloop naar de tragedie van zeer dichtbij meemaakte.

Tweeëntwintig jaar later probeert hij te begrijpen waarom de hervormingen en het vredesproces jammerlijk faalden en hoe de genocide mogelijk werd. Met grote zin voor detail en nuance beschrijft hij de hoofdrolspelers, de omstandigheden en de manier waarop de geschiedenis voor zijn ogen ontspoorde. Zo groeit “Rwanda, mijn verhaal” uit tot een boek over Afrikaanse agenda’s en verzuchtingen maar ook over de rol die wij, Belgen en Europeanen, willen en kunnen spelen in Afrika.

De lezing vindt plaats op vrijdag 10 februari 2017 en start om 19.30 uur in de Bibliotheek van Maaseik -  Bleumerstraat 68.

De toegang is gratis (inclusief drankje), maar meld je wel aan bij:

• joskalders@skynet.be   of  tel. 0498/334 777
• karla.degreeve@maaseik.be   of  tel. 089/564 074 

Gelezen: ‘De vrouwen van Baba Segi’ van Lola Shoneyin

‘Het is het levensdoel van elke vrouw om kinderen te krijgen. Wil je soms een geest in de wereld van de levenden worden? Zo wil ik je niet in deze wereld achterlaten.’

De Nigeriaan Baba Segi heeft het met zijn drie vrouwen en zeven kinderen al niet onder de markt, toch laat hij zich verleiden om er nog een vierde eega bij te nemen. Bolanle is niet alleen jong en beeldschoon, ze heeft daarbij ook nog eens als enige gestudeerd. De drie andere vrouwen zien dit vierde exemplaar met lede ogen aankomen. Bolanle brengt echter niet alleen een hoop onrust binnen in het huishouden, ze zit tegelijk met een groot probleem opgezadeld, ze geraakt maar niet zwanger, tot torenhoge frustratie van Baba Segi.

Lola Shoneyin (°1974) pakt in haar vermakelijke debuut De vrouwen van Baba Segi uit met dolkomische  intriges, hilarische dialogen en stereotiepe verhoudingen tussen dikke, boertige oude mannen en ranke, kokette jonge vrouwen. Ze laat het verhaal afwisselend vertellen door de vier eega's en hun gemeenschappelijke echtgenoot. De belevenissen en motivaties van Bolanle komen het meest levensecht over, als lezer ging ik me in eerste instantie met haar identificeren. Waarom kiest deze hooggeschoolde jonge vrouw er bijvoorbeeld vrijwillig voor te breken met haar familie om de vierde echtgenote te worden van een weliswaar rijke, maar vooral simpele winkelier? De drie andere vrouwen overstijgen aanvankelijk de karikatuur niet. Ze worden neergezet als dom, egocentrisch, venijnig, jaloers, wraakzuchtig en bijgelovig. Toch krijgen ook hun tragische levens langzaam vorm en ga je als lezer het waarom begrijpen van hun gevoelens en gedrag. De schrijfster levert alles bij elkaar een genuanceerde kijk op de schade die polygamie aanricht bij vrouwen en hele families en hoezeer het stigma van kinderloosheid doorweegt in de door haar geschetste, hedendaagse Nigeriaanse maatschappij. Iedereen verdient in deze warmmenselijke roman uiteindelijk onze sympathie, zelfs Baba Sega mag tonen dat ook hij ondanks alles het hart op de juiste plaats heeft.

De vrouwen van Baba Segi  is een knappe vertelling, met kluchtige humor als verraderlijk bovenlaagje op grimmige maatschappijkritiek. En met een verrassende plot op de koop toe!

Lola Shoneyin op Wikipedia
Lola Shoneyin Website

Gelezen: ‘Nachtdanser’ van Chika Unigwe

De feniks (2005) was het straffe romandebuut van Chika Unigwe (1974), een Nigeriaanse auteur die al een hele tijd in Turnhout woont met haar Belgische man en kinderen. Het was het portret van een kwetsbare, jonge Nigeriaanse vrouw in België, die na het verlies van haar vijfjarig zoontje meegesleurd wordt in een spiraal van depressie en ontworteling. De roman viel op door een eigenzinnige, unieke stijl en de krachtige emoties. In september 2005 was Chika Unigwe te gast in onze bibliotheek, voor haar was het zo goed als een debuut, want één van haar allereerste publieke optredens. Met Fata Morgana (2007) bevestigde Chika Unigwe dat haar eerste roman geen toevalstreffer was. We delen de lotgevallen van vier jonge Afrikaanse vrouwen die via een vrouwensmokkelaar vanuit Nigeria in het Belgische prostitutiemilieu terecht komen. Een levendige, snedige roman, een stuk toegankelijker voor het grote publiek bovendien dan haar debuut.

Nu is er haar derde roman Nachtdanser (2011). En ook deze roman heeft mij veel leesplezier bezorgd. Deze keer speelt alles zich af in Nigeria, meer bepaald in Ibo-land, de streek waarvan de auteur afkomstig is. De jonge vrouw Mma heeft een moeilijke jeugd gehad. Ze groeide op zonder vader en voelt een diepe wrok t.o.v. haar pas overleden moeder. Waarom verliet deze eigenwijze vrouw haar echtgenoot en familie om het leven van een verstotene te gaan leiden en sleurde ze haar dochter daarin mee? Mma verlangt heel erg naar een normaal leven en vooral naar de vader die zij nooit gekend heeft. In het tweede deel wordt de situatie belicht vanuit een andere invalshoek en ontdekken we samen met Mma hoe ongelooflijk moedig haar moeder zich gezien de omstandigheden gedragen heeft. We voelen aan den lijve hoe verstikkend traditionele, patriarchale structuren kunnen werken. De vrouwelijke personages in het boek hebben elk hun eigen manier om met vernederingen om te gaan en hun plaats op te eisen in een dergelijke samenleving. Berusten in het lot lijkt de gemakkelijkste oplossing, maar op die manier verandert er natuurlijk nooit iets. Nachtdanser komt literair misschien minder ambitieus over dan de vorige boeken van Chika Unigwe, maar het vrouwenverhaal dat ze ons hier voorschotelt is dankzij de eenvoudige taal en structuur zeker niet minder meeslepend.

Lees hier een interview met Chika Unigwe over 'Nachtdanser'.

Korte impressie van een geslaagde editie ‘Afrit Noord Zuid’

Foto's: Jos Simons

Op zondag 21 november was ik namens de bib aanwezig op het evenement Afrit Noord Zuid, dat dit jaar volledig in het teken stond van Congo. De ochtend met wereldontbijt heb ik gemist, maar de kookworkshop van Moke  leverde in elk geval heerlijke hapjes op. De lezing (met bijhorende fotomontage) door Lieve Joris over haar omzwervingen door Congo werd door de aanwezigen zeer gesmaakt, waarna een uitgebreide signeersessie volgde. Tijdens het Congodebat lag de focus op het grondstoffenbeleid. Het gesprek werd gemodereerd door buitenlandjournalist Roger Huisman (Het Belang van Limburg). De gasten waren Hugo Gevaerts (professor-emeritus aan de Uhasselt en onderzoeker in verschillende projecten in Kisangani), Hilde Vautmans (lid van de parlementaire commissie Buitenlandse Zaken en Ontwikkelingssamenwerking – Open Vld) en Tamira Gunzburg (beleidsmedewerker Centraal Afrika bij Broederlijk Delen). Hun inbreng resulteerde in een kort maar vurig debat, waaruit ik vooral onthouden heb dat de Congolezen plantrekkers zijn, die ondanks veel miserie optimistisch in het leven staan.

Over het afsluitend concert van Frère Philippe Sola schreef ik mijn bevindingen neer op mijn persoonlijke wereldmuziekblog. Meer foto’s vind je hier.

Gelezen: ‘En je ziet nog eens wat’ van Renske de Greef

Het is blijkbaar een trend: steeds meer jongeren stellen na afloop van hun Middelbare schooljaren de hogere studies even uit en besluiten om eerst de wereld rond te trekken. Waarom? Om zichzelf beter te leren kennen, om levenswijsheid op te doen, kennis te maken met andere culturen, hun blik te verruimen en spannende avonturen te beleven. Een extra optie voor idealistisch ingestelde jongeren is de keuze voor vrijwilligerswerk in Afrika. De Nederlandse auteur Renske de Greef schreef met En je ziet nog eens wat een roman, waarin zij die nieuwe subcultuur van jonge vrijwilligers in Afrika op een grappige, maar ook schrijnende manier portretteert. We maken kennis met Guusje, een 18-jarig meisje. Zij vertrekt samen met een vriendin naar Tanzania om daar drie maanden onbaatzuchtig ‘het verschil te gaan maken’ in een weeshuis. Al snel wordt duidelijk dat de hooggespannen verwachtingen van de twee meisjes niet echt met de nuchtere werkelijkheid overeenstemmen. Met oog voor detail vertelt Renske de Greef hun verhaal en doet dat vol vaart en spitse humor, waarbij zij geen taboes uit de weg gaat. We zien bijvoorbeeld hoe de massale aanwezigheid van jonge vrijwilligers perverse mechanismen in gang zet, met o.a. lucratieve weeshuizen die als paddenstoelen uit de grond schieten in toeristisch aantrekkelijke gebieden. We zien hoe de lokale bevolking deze jonge vrijwilligers beschouwt als ‘toeristen’ en hoe dit resulteert in een winstgevende 'industrie'. Zij moeten bijvoorbeeld betalen per dag dat zij ergens 'helpen'. We gaan nadenken over zin en onzin van dergelijke vorm van ontwikkelingshulp, waarbij veel ‘onvoorbereide’ vrijwilligers de wensen en gevoeligheden van de lokale bevolking totaal verkeerd interpreteren. Decadente cocktailparty’s maken het cynisch plaatje compleet. En je ziet nog eens wat roept herinneringen op aan Ben je ervaren? van William Sutcliffe. In dat boek lezen we over backpackers die door India trekken met hun Lonely Planet in de hand en uiteindelijk allemaal op dezelfde plekken terechtkomen, waar zij zich samen kunnen afzetten tegen het massatoerisme. Renske de Greef laat mij op het einde achter met een wrang gevoel, maar ondertussen heb ik wel een heel onderhoudend, grappig en knap geschreven (docu)roman gelezen. Deze jonge schrijfster woonde zelf zeven maanden in Tanzania. In de bib hebben we ook Lust: liefde, sex en bambihertjes, een verzameling columns, waarmee zij in 2004 debuteerde. Bekijk onderstaand fragment, waarin zij een stukje voorleest uit ‘En je ziet nog eens wat'.