Gelezen: ‘De vrouwen van Baba Segi’ van Lola Shoneyin

‘Het is het levensdoel van elke vrouw om kinderen te krijgen. Wil je soms een geest in de wereld van de levenden worden? Zo wil ik je niet in deze wereld achterlaten.’

De Nigeriaan Baba Segi heeft het met zijn drie vrouwen en zeven kinderen al niet onder de markt, toch laat hij zich verleiden om er nog een vierde eega bij te nemen. Bolanle is niet alleen jong en beeldschoon, ze heeft daarbij ook nog eens als enige gestudeerd. De drie andere vrouwen zien dit vierde exemplaar met lede ogen aankomen. Bolanle brengt echter niet alleen een hoop onrust binnen in het huishouden, ze zit tegelijk met een groot probleem opgezadeld, ze geraakt maar niet zwanger, tot torenhoge frustratie van Baba Segi.

Lola Shoneyin (°1974) pakt in haar vermakelijke debuut De vrouwen van Baba Segi uit met dolkomische  intriges, hilarische dialogen en stereotiepe verhoudingen tussen dikke, boertige oude mannen en ranke, kokette jonge vrouwen. Ze laat het verhaal afwisselend vertellen door de vier eega's en hun gemeenschappelijke echtgenoot. De belevenissen en motivaties van Bolanle komen het meest levensecht over, als lezer ging ik me in eerste instantie met haar identificeren. Waarom kiest deze hooggeschoolde jonge vrouw er bijvoorbeeld vrijwillig voor te breken met haar familie om de vierde echtgenote te worden van een weliswaar rijke, maar vooral simpele winkelier? De drie andere vrouwen overstijgen aanvankelijk de karikatuur niet. Ze worden neergezet als dom, egocentrisch, venijnig, jaloers, wraakzuchtig en bijgelovig. Toch krijgen ook hun tragische levens langzaam vorm en ga je als lezer het waarom begrijpen van hun gevoelens en gedrag. De schrijfster levert alles bij elkaar een genuanceerde kijk op de schade die polygamie aanricht bij vrouwen en hele families en hoezeer het stigma van kinderloosheid doorweegt in de door haar geschetste, hedendaagse Nigeriaanse maatschappij. Iedereen verdient in deze warmmenselijke roman uiteindelijk onze sympathie, zelfs Baba Sega mag tonen dat ook hij ondanks alles het hart op de juiste plaats heeft.

De vrouwen van Baba Segi  is een knappe vertelling, met kluchtige humor als verraderlijk bovenlaagje op grimmige maatschappijkritiek. En met een verrassende plot op de koop toe!

Lola Shoneyin op Wikipedia
Lola Shoneyin Website

Schrijver van de maand: Marianne Fredriksson

Boeken waar vrouwen in schitteren, dat is het handelsmerk van de Zweedse schrijfster Marianne Fredriksson. Haar debuut uit 1980 kreeg wat dat betreft een veelbetekenende titel mee: Het boek Eva. Een hervertelling van het boek Genesis vanuit het standpunt van de grote oermoeder. Het succes zorgde voor nog meer bijbelse verhalen, zoals Norea, dochter van Eva.

Moeders en dochters en wat het betekent vrouw te zijn, het zijn thema’s die ook weer terugkomen in haar belangrijkste boek: Anna, Hanna en Johanna uit 1994. In deze familiekroniek laat Fredriksson zien hoe de Zweedse samenleving evolueerde over drie generaties vrouwen. Dood en liefde, maar ook levenslust en die typisch Scandinavische verbondenheid met de natuur, het zit allemaal in dit boek, dat ooit nog tot boek van het jaar werd uitgeroepen in Nederland. Maar bovenal gaat het over sterke vrouwen, die leren leven met zichzelf, met elkaar en met de mannen om hun heen.

Frederiksson zelf was trouwens ook zo'n sterke vrouw. Tegelijk zeemansvrouw, moeder en journaliste klom ze op tot hoofdredacteur van een aantal grote tijdschriften, zoals het Zweedse Ouders van nu. Later was ze zelfs nog afdelingshoofd binnen het Zweedse Dagblad. Verhalen schrijven kwam pas laat in haar leven. Toen ze herstellende was van een depressie, werd haar aangeraden haar dromen uit te schrijven. De depressie werd overwonnen en het succes als romanschrijfster volgde. Fredriksson stierf in 2007.

Sterke vrouwen, soms met zwakke kanten. Liefde, familie-banden en vooral vriendschap. Dat zijn de ingrediënten die Fredriksson telkens weer tot een prachtig verhaal smeedt! Ontdek haar mooie boeken deze maand zelf nog in onze schrijver van de maand themastand tussen de romans.

Marianne Fredriksson in onze collectie
Marianne Fredriksson op Wikipedia
Marianne Fredriksson op Noordse Literatuur

Schrijver van de maand: Herbjorg Wassmo

De schrijver van de maand is deze keer een schrijfster van de maand. Herbjorg Wassmo is een vrouw die schrijft over vrouwen, zonder in de valkuilen van genderclichés te trappen. Getekend door het Noorse landschap sluiten haar boeken heel nauw aan bij het naturalisme en de traditionele familieroman, maar haar boeken zijn veel unieker dan met een genre kan worden aangeduid.

Als Noorse schrijft Wassmo natuurlijk in de voetsporen van grootmeesters als Ibsen en Hamsun, maar evengoed is haar werk getekend door Virginia Woolf en de Russische klassiekers. Haar verhalen ent ze bovendien vaak op Bijbelse figuren, Grieks-Romeinse mythen of andere "archetypen". Zo krijgt wat ze schrijft steeds een universele geladenheid, terwijl ze toch hele concrete mensen van vlees en bloed opvoert.

En het zijn net die hele menselijke personages die het hart van Wassmo's boeken vormen. Dat zie je ook aan de titel van haar bekendste (verfilmde) werk: Het boek Dina. In dit verhaal groeit een jong meisje dat zich verantwoordelijk voelt voor de dood van haar moeder op tot een wilde, eigenzinnige vrouw waar de mannen rond haar geen vat op krijgen. Net zoals in al haar boeken is ook hier de psychologie van het hoofdpersonage zeer goed uitgewerkt, maar heel indirect naar voren gebracht. Het zorgt voor een suggestief effect, waarbij meer wordt getoond dan verteld.

Die onopdringerige stijl is een tweede pluspunt dat Wassmo tot onze schrijfster van de maand maakt. Zware thema's en complexe gevoelens, meestal geworteld in een moeilijke kindertijd, worden bij haar nooit koud op de maag geserveerd. Alles wordt verpakt in mooie, subtiele beelden, en die worden verweven met prachtige natuurbeschrijvingen, realistische dialogen en portretteringen die er altijd pal op zitten.

Andere belangrijke werken uit haar groeiende oeuvre zijn de Tora-trilogie, over het meisje Tora dat als bastaarddochter van een Duitse bezetter uitgestoten wordt door de kleine Noorse gemeenschap waar ze in opgroeit, en Honderd jaar, haar meest recente boek waarin ze haar eigen afstamming langs de vrouwelijke lijn tot een pijnlijk mooi verhaal bewerkt.

Over dat sterk "vrouwelijke karakter" van haar boeken, vertelt Wassmo in een interview trouwens het volgende:

Omdat mijn boeken gaan over de onafhankelijkheid van vrouwen hebben ze al snel het etiket "feministisch" gekregen, en daar verzet ik me tegen. Ik geloof niet in de vrouwelijke stem in de literatuur, daarmee doe je zowel die zogenaamde "vrouwelijkheid" in de literatuur onrecht als tal van andere boeken. Er zijn goede en slechte boeken, een ander onderscheid bestaat niet.

En laat het duidelijk zijn, Wassmo schrijft goede boeken! Maar ontdek dat vooral zelf in onze "Schrijver van de maand" themastand tussen de romans.

Herbjorg Wassmo op Wikipedia
Een interview uit 1995 (n.a.v. Het boek Dina)
Een interview uit 2001 (n.a.v. De zevende ontmoeting)
Alles van Herbjorg Wassmo in onze collectie

Gelezen: ‘Nachtdanser’ van Chika Unigwe

De feniks (2005) was het straffe romandebuut van Chika Unigwe (1974), een Nigeriaanse auteur die al een hele tijd in Turnhout woont met haar Belgische man en kinderen. Het was het portret van een kwetsbare, jonge Nigeriaanse vrouw in België, die na het verlies van haar vijfjarig zoontje meegesleurd wordt in een spiraal van depressie en ontworteling. De roman viel op door een eigenzinnige, unieke stijl en de krachtige emoties. In september 2005 was Chika Unigwe te gast in onze bibliotheek, voor haar was het zo goed als een debuut, want één van haar allereerste publieke optredens. Met Fata Morgana (2007) bevestigde Chika Unigwe dat haar eerste roman geen toevalstreffer was. We delen de lotgevallen van vier jonge Afrikaanse vrouwen die via een vrouwensmokkelaar vanuit Nigeria in het Belgische prostitutiemilieu terecht komen. Een levendige, snedige roman, een stuk toegankelijker voor het grote publiek bovendien dan haar debuut.

Nu is er haar derde roman Nachtdanser (2011). En ook deze roman heeft mij veel leesplezier bezorgd. Deze keer speelt alles zich af in Nigeria, meer bepaald in Ibo-land, de streek waarvan de auteur afkomstig is. De jonge vrouw Mma heeft een moeilijke jeugd gehad. Ze groeide op zonder vader en voelt een diepe wrok t.o.v. haar pas overleden moeder. Waarom verliet deze eigenwijze vrouw haar echtgenoot en familie om het leven van een verstotene te gaan leiden en sleurde ze haar dochter daarin mee? Mma verlangt heel erg naar een normaal leven en vooral naar de vader die zij nooit gekend heeft. In het tweede deel wordt de situatie belicht vanuit een andere invalshoek en ontdekken we samen met Mma hoe ongelooflijk moedig haar moeder zich gezien de omstandigheden gedragen heeft. We voelen aan den lijve hoe verstikkend traditionele, patriarchale structuren kunnen werken. De vrouwelijke personages in het boek hebben elk hun eigen manier om met vernederingen om te gaan en hun plaats op te eisen in een dergelijke samenleving. Berusten in het lot lijkt de gemakkelijkste oplossing, maar op die manier verandert er natuurlijk nooit iets. Nachtdanser komt literair misschien minder ambitieus over dan de vorige boeken van Chika Unigwe, maar het vrouwenverhaal dat ze ons hier voorschotelt is dankzij de eenvoudige taal en structuur zeker niet minder meeslepend.

Lees hier een interview met Chika Unigwe over 'Nachtdanser'.

Gelezen: ‘Herfstlied’ van Simone van der Vlugt

Goede hedendaagse thrillers worden niet enkel in de Scandinavische landen geschreven. Door het overweldigende succes van Stieg Larsson en co. zouden we bijna vergeten dat er ook in Nederland al enkele jaren wat aan het bewegen is. We kunnen gerust spreken van een ‘boom’ van weliswaar hoofdzakelijk vrouwelijke thrillerauteurs. Ze publiceren allemaal heel vrouwelijke boeken, die zich ergens bewegen tussen chicklit en Nicci French. Dit is niet zo denigrerend bedoeld als het klinkt, maar we kunnen er niet omheen dat het vooral vrouwen zijn die deze boeken verslinden. Saskia Noort loopt het meest in de kijker. Van haar besprak ik vorig jaar de verbouwing via deze blog. Maar ook Esther Verhoef en Simone van der Vlugt moeten niet onderdoen. Allebei hebben ze verschillende spannende boeken op hun palmares staan. Simone van der Vlugt  geniet al meer dan tien jaar een zeker bekendheid dankzij haar avontuurlijke jeugdboeken, waarvan je de meeste ook in onze bib kan ontlenen. In 2005 verscheen de reunie, haar eerste thriller voor volwassenen, een jaar later gevolgd door schaduwzuster. Deze twee romans waren meteen voltreffers, allebei vlot geschreven ‘psychologische’ thrillers met een knappe plot, waarin levensechte vrouwelijke personages de hoofdrol spelen. Het laatste offer (2007) vond ik persoonlijk minder geslaagd. Dit is meer een avonturenroman in navolging van de Da Vinci Code, het type boeken waarmee we in die tijd overspoeld werden. In 2008 volgde blauw water, een echte nagelbijter!

Herfstlied (2009) is de voorlaatste thriller van Simone van der Vlugt  en ook van deze heb ik met volle teugen genoten. Dit is echt een boek om in één ruk uit te lezen op een zonnige zomerdag op een terrasje, op het strand of eigenlijk om het even waar. Waar gaat het over?

Nadine is een alleenstaande moeder van een zestienjarige dochter en werkt als verslaggeefster op de kunstredactie van een lokaal dagblad. Zij droomt echter van een carrière als schrijfster. Er duikt een uitgever op in haar leven, die niet alleen in haar boek, maar vooral in haarzelf wat ziet. Het geluk lacht Nadine tegemoet, maar dan wordt er in haar omgeving een vrouw vermoord, die heel fel op Nadine lijkt…

Het boek komt traag op gang, maar dat vond ik helemaal niet erg. We leren Nadine en haar omgeving goed kennen en gaan met haar meeleven. Daardoor wordt het tweede deel extra spannend. De regelmatig terugkerende korte stukjes waarin de moordenaar zelf aan het woord is, geven trouwens al van in het begin een gevoel van naderende dreiging. Het hele boek lang was het gissen wie de moordenaar zou kunnen zijn. Je wordt als lezer vaak op het verkeerde been gezet en als je naar het einde toe denkt dat het duidelijk is, komt de auteur toch met een verrassende ontknoping aanzetten.

Ondertussen verscheen de gloednieuwe thriller op klaarlichte dag, één van de 48 titels die we n.a.v. De Zomer van het Spannende Boek extra in de kijker plaatsen.

Chicklit en ladlit

Enkele jaren geleden hadden we nog nooit gehoord van Chicklit, volgens wikipedia de ‘oorspronkelijk licht neerbuigende benaming voor een vorm van eigentijdse romantische fictielectuur die in de eerste plaats is bedoeld voor vrouwen tussen de 20 en 30 jaar, waarin de heldinnen vaak alleenstaande, vlotte vrouwen uit de grote stad zijn met een interessante baan en een levendige belangstelling voor seksualiteit’. Sinds het succes van Helen Fielding met Het dagboek van Bridget Jones is dit genre echter in opmars. In onze bibliotheek vliegen deze boeken letterlijk de deur uit en merken we dat ze jonge vrouwen (opnieuw) aan het lezen zetten, wat natuurlijk altijd positief is. De klassieke vrouwenboeken van bijvoorbeeld Rosamunde Pilcher of Maeve Binchy kunnen de jongere generatie duidelijk niet meer bekoren. Je zou kunnen zeggen dat chicklitboeken gewoon de opvolgers zijn van deze klassieke vrouwenromans. Zij waren op hun beurt de opvolgers van grootmoeders lievelingen, met Catherine Cookson als beroemdste voorbeeld en daarvoor waren er de stationsromannetjes en Hedwig Courths-Mahler.
Chicklitromans gaan over onderwerpen die jonge vrouwen interesseren, zoals 'daten' en uitgaan, met de prangende vraag of de hoofdpersoon wel knap/slank/sexy genoeg is, en of het object van haar begeerte haar liefde wel beantwoordt. Niet echt veel nieuws onder de zon dus, maar helemaal aangepast aan de internetgeneratie met vrouwen die hun mannetje willen staan maar tegelijk aantrekkelijk willen zijn en houden van shoppen. De invloed van Madonna en Girlpower? Humor en zelfrelativering ontbreken ook niet, hoewel het toch vaak zeer clichématig blijft allemaal en daardoor makkelijk in het belachelijke te trekken door tegenstanders van het genre.
Omwille van het succes van Chicklit, wordt er sinds kort ook over Ladlit gesproken, boeken voor moderne mannen met slimme, luie, cynische hoofdpersonen die niet wensen op te groeien. Niets mag zo’n man werkelijk raken, behalve soms de liefde, heel eventjes. Nick Hornby wordt de voorloper van dit genre genoemd. Nu is hij toevallig één van mijn lievelingsauteurs en ik behoor duidelijk niet tot de doelgroep!

Hierbij een overzicht van de chicklitboeken in onze collectie.
Enkele bekende chicklitauteurs op een rijtje:
Jill Mansell
Sophie Kinsella, bekend van de 'shopaholic' reeks
Candace Bushnell de auteur van o.a. Sex and the city, waarvan de DVD's het nog beter doen dan de boeken
De gelukkige huisvrouw Heleen Van Royen

En voorbeelden van ladlit?

Probeer het eens met Mike Gayle of William Sutcliffe

Alles over chicklit vind je verder op: http://www.chicklit.nl/