Een gezellige avond met Rodaan Al Galidi

Gisterenavond was de Iraakse auteur Rodaan Al Galidi te gast in de bib van Maaseik. Het publiek moest stortbuien, storm en bliksem trotseren om tot bij de bib te geraken, maar toch vonden een 25-tal boekenliefhebbers de weg! En ik denk niet dat zij ondertussen spijt hebben van hun beslissing. Rodaan is een ongelooflijk onderhoudende en innemende man, die heel spontaan en met veel humor kan vertellen over zijn leven en zijn passie voor het schrijven. Met veel afwisseling vertelde hij ca. 45 minuten en las tussendoor kleine stukjes voor uit zijn eerste twee romans Mijn opa, de president en andere dieren en Maanlichtmoerassen. In die twee romans heeft hij het op een heel metaforische manier over zichzelf in Irak en in Nederland. ‘Niemand heeft deze boeken ooit uitgelezen, zelfs mijn beste vrienden geraken er niet door ’, beweert Rodaan. Zijn derde roman Dorstige rivier werd wel door minstens 22 mensen uitgelezen, want onze leesclub heeft dit Iraaks familie-epos vorige week besproken. Rodaan was hier heel opgetogen over en benieuwd naar de bevindingen. Er werden een hele hoop vragen op hem afgevuurd over deze naar mijn persoonlijk mening magistrale roman en dat leidde tot een uiterst boeiende interactie. Dorstige rivier verschijnt binnenkort in Engelse vertaling en de uitgever waagt het om te beweren dat Thirsty river voor Irak hetzelfde zal betekenen als De vliegeraar voor Afghanistan. Persoonlijk denk ik toch niet dat het een gelijkaardige bestseller zal worden. De Vliegeraar is een mooi verhaal, dat makkelijk wegleest. Het is daarenboven fel geromantiseerd en mist de gelaagdheid van Dorstige River, waarvoor de lezer toch iets meer inspanning moet leveren, maar op het eind wel echt iets te weten gekomen is en gevoeld heeft over het leven in Irak onder het juk van een meedogenloze dictatuur en de hele tijd opeenvolgende oorlogen. Rodaan las ook enkele heel mooie gedichten voor uit De herfst van Zorro en de nog te verschijnen poëziebundel Digitale hemelvaart. De voorbije winter verbleef Rodaan twee maanden in Tarifa (Zuid-Spanje), waar hij zijn nieuwste roman De autist en de postduif schreef. In dit eerder gepubliceerde blogbericht lees je nog wat meer details over dorstige rivier en kan je Rodaan bewonderen in twee filmpjes. Als uitsmijter nog een smaakmakertje uit digitale hemelvaart.

Poging om weg te gaan

Mus,
Leer me vliegen,
Ik leer je gedichten schrijven.
Leer me een nest bouwen,
ik leer je een uitgeverij vinden.
Geef me jouw veren,
Ik geef je mijn jas.
Geef me jouw angst,
Ik geef je mijn kat.
Geef me je tak,
Ik geef je mijn slaapkamer.
Mus,
Geef me jouw leven,
Ik geef je mijn kooi.

Aanrader: Auteurslezing door Rodaan Al-Galidi in de bib op 7 oktober om 20.00 uur!

Gisterenavond werd het startschot gegeven voor een nieuw leesclubseizoen. Dit is al het zesde jaar dat onze bib een leesclub organiseert. Dorstige rivier van Rodaan Al-Galidi is het dertigste boek uit de rij. En wat voor een boek!

‘Dorstige Rivier' is een familie-epos dat ons meevoert naar het hart van Irak. De Iraakse familie De Vogel bestaat uit kleurrijke figuren. Hun dromen, verlangens en ervaringen worden door elkaar geschud door de komst van een man die mee verantwoordelijk is voor een van de grootste tragedies van onze tijd: Saddam Hoessein.

Zo staat het op de achterflap van het boek beschreven. In ‘Dorstige rivier’ maken we dus kennis met de ‘mythische’ familie Vogel. Het boek is nogal fragmentarisch opgebouwd. Heel veel personages passeren de revue. De moeilijke namen maken het daarbij soms moeilijk om iedereen uit mekaar te houden. Maar iedereen is uiteindelijk met elkaar verweven als een ‘mythisch tapijtweefsel’. Ongelooflijk wat een prestatie deze auteur geleverd heeft met dit imposante epos! Iedereen was het erover eens dat de inhoud aangrijpend is. Maar het is de humor die de lezer over de streep haalt om al die miserie en wreedheid te doorstaan. Daarbij komt nog dat het boek met een aandoenlijke eenvoud geschreven is en vaak doet denken aan een sprookje, misschien nog eerder een parabel. Een combinatie van mooi, vreselijk en grappig! De rivier stroomt door ieder hoofdstuk van het boek. Ze staat symbool voor het leven, de dood, het verlangen en neemt alle geheimen met zich mee. De terreur van een almachtige dictatuur, de waanzin van constant in een oorlogssituatie te moeten leven, de dubbele seksuele moraal, het noodlot van de vrouw, het algemene wantrouwen, de angst, onvrijheid, onwetendheid, bijgeloof en dromen van liefde. Sterk in het boek is dat zelfs de verschrikkelijkste dingen vaak op een heel mooie poëtische manier beschreven worden. Wreedheid wordt op die manier soms schoonheid, enkel door de taal. Een deprimerend thema in het boek is ook dat op het moment dat de dictator verdwijnt, er dadelijk nieuwe kandidaten klaar staan om zijn plaats in te nemen. De geschiedenis blijft zich op die manier herhalen. Slachtoffers worden dus vaak daders. Het boek is opgedragen aan alle slachtoffers die geen daders geworden zijn. Een vraag die verschillende deelnemers gisteren stelden was: ‘Zou dit allemaal echt gebeurd zijn?’. De auteur baseert zich waarschijnlijk gedeeltelijk op eigen ervaringen en op wat hij rondom zich heeft zien gebeuren. Het sprookjesachtige laat doe dat bepaalde dingen wat uitvergroot worden. Het verhaal gaat immers over waar slechtheid toe kan leiden en over hoe een land psychisch ziek kan worden, waardoor het lijkt alsof iedereen er slecht is. De dictatuur wordt daarom soms op het lachwekkende af uitvergroot en zelfs komisch (vb. de figuur van ‘De Partij’, de passages over de portretten van Saddam en over zijn problemen bij een toiletbezoek).

Rodaan Al-Galidi schreef o.a. ook de dichtbundel De herfst van Zorro . Ook zijn poëzie is vaak heel grappig en tegelijk aangrijpend. Hieronder een filmpje waarin de auteur voor de gelegenheid een ‘performance’ in het Arabisch geeft uit zijn bundel, begeleid door enkele muzikanten in de Openbare bibliotheek van Amsterdam.

Ook interessant is de documentaire Het Woord heeft mij Gered die Barbara den Uyl gemaakt heeft over Rodaan Al Galidi.

'Schrijver en dichter Rodaan Al Galidi ontvluchtte zijn vaderland Irak. Na vele omzwervingen belandt hij in Nederland. Hij leert Nederlands en publiceert een tiental dichtbundels en romans in de Nederlandse taal. In de film Het woord heeft mij gered van Barbara den Uyl is te zien hoe hij ruim zeven jaar wacht op een verblijfsvergunning, maar ondertussen niet stilzit. Keer op keer krijgt hij te horen dat hij moet vertrekken. Wanneer zijn vader op sterven ligt, en hij van de Nederlandse autoriteiten geen afscheid van hem mag nemen, houdt hij Nederland voor gezien. Hij vertrekt naar België, waar de mensen aardig zijn en ook de kippen ‘liefelijker’ klinken. Een spiegel voor de Nederlandse samenleving! Met bijzondere extra's.'

Deze DVD is binnenkort beschikbaar in onze collectie. Een uitgebreide recensie ervan kan je hier lezen: www.cuttingedge.be/books/reviews/156163

Hierbij een kort fragment waarin Rodaan het heeft over de bureaucratie in Nederland.


Overzicht van boeken van Rodaan Al-Galidi in onze collectie
Twee radioboeken kan je hier beluisteren en downloaden: http://www.radioboeken.eu/

Uit het najaarsprogramma van de bib: de auteur Rodaan Al Galidi

Rodaan Al Galidi is een schrijver van Irakese afkomst. Zijn geboortedatum is onbekend, omdat zulke gegevens niet geregistreerd worden en verjaardagen niet gevierd worden in zijn streek van herkomst. Hij studeerde in Irak af als bouwkundig ingenieur. Na zijn studie vluchtte hij uit Irak om de dienstplicht te ontwijken. Zes jaar later, in 1998, kwam hij in Nederland terecht, waar hij asiel aanvroeg. Het asiel werd hem geweigerd en hij is uitgeprocedeerd. Lessen Nederlands mocht hij bijgevolg niet bijwonen. Daarom leerde Al Galidi zichzelf de Nederlandse taal en begon te schrijven. Ondertussen woont hij in Vlaanderen. Zijn bekendste werken zijn de romans Maanlichtmoerassen (2006) en Dorstige rivier (2008). Die laatste roman wordt in september door onze leesclub besproken. Rodaan neemt in dit boek zowel de waanzin van de terreur van Saddam Hoessein, de islamitische dubbele (seksuele) moraal als de oorlog op de korrel. Het boek is toegankelijker en realistischer dan zijn voorgaande romans. Ook publiceerde hij enkele poëziebundels, waarvan De herfst van Zorro (2007) de bekendste is. We zijn blij deze boeiende auteur, die bovendien heel plezant kan vertellen, te mogen verwelkomen in de bib van Maaseik op woensdag 7 oktober 2009 om 20 uur. Meld je aan via maaseik@bibliotheek.be. Toegang is gratis!

Gelezen: 3 boeken over Irak

Gisteren las ik Stemmen uit de oorlog van VRT-journalist Rudi Vranckx, een verslag van wat hij de laatste jaren allemaal meegemaakt heeft in Irak. Dit meeslepende boek staat vooral stil bij het leven van de gewone mensen in oorlogstijd, zoals een tolk en een taxichauffeur waarmee Rudi Vrankcx vele uren doorbracht sinds de ‘bevrijding’ van Irak in 2003. Rudi Vranckx verbleef tussen 2003 en 2008 ongeveer acht maanden in Irak. Ondertussen ziet het er echter niet naar uit dat er aan de (burger)oorlog snel een einde zal komen. De auteur probeert een aantal van de pijnpunten bloot te leggen, voorzichtige verklaringen over het waarom van de complexe situatie waarin Irak vandaag verzeild geraakt is. De meeste mensen uit het boek zijn ondertussen dood, ondergedoken of gevlucht. Na het lezen van dit relaas, dat trouwens leest als een spannende roman, moest ik terugdenken aan twee andere boeken die ik recent over Irak gelezen heb en die mij geholpen hebben om de huidige toestand daar een klein beetje beter te begrijpen .

Rada Sukkar vertelt in De schatkamer van Babylonië over het wedervaren van haar familie van 1900 tot 2003. Via deze familiekroniek krijg je een beeld van hoe Irak in de Twintigste Eeuw geëvolueerd is, hoe bijvoorbeeld de vondst van olie een belangrijke stempel gedrukt heeft op de geschiedenis van het land en zijn inwoners. Het eerste deel speelt zich af tijdens de Britse bezetting, we zien de langzame maar zekere groei van Westerse invloeden bij de meer welgestelde gezinnen, zoals de familie van Rada Sukkar, die behoort tot de Christelijke minderheid. Vervolgens is er de groei van het Arabisch nationalisme, de onafhankelijkheid en de opkomst en val van Saddam Hoessein. Heel deze geschiedenis komt aan bod via het dagelijks leven, met de kleine persoonlijke beslommeringen van de familieleden. We zien Irak evolueren van een tamelijk modern land, met een rijke cultuur naar een hardvochtige dictatuur, waarin mensen tegen elkaar opgezet worden en angst het leven gaat overheersen. De auteur woont momenteel in Nederland.

Ook De dichter van Bagdad van journalist Jo Tatchell is een familiekroniek. Deze keer spelen de gebeurtenissen zich echter grotendeels af tijdens het regime van Saddam Hoessein, vanaf de opkomst tot na de verdrijving van zijn regime. De familie Yasin behoort tot de middenklasse . Centraal staat Nabeel Yasin, de ‘dichter van Bagdad’. Hij vluchtte reeds in 1980 uit Irak en woont momenteel in Londen. Zijn gedicht Broeder Yasin werd het symbool van het ondergronds verzet. In dit ‘waar gebeurd verhaal’ lezen we veel details over de wreedheden van het regime. Terwijl het boek van Rada Sukkar eindigt met grote blijheid op het moment van de ‘bevrijding’, eindigt het boek van Jo Tatchell een jaar later in juli 2004. Op dat moment is al pijnlijk duidelijk dat de val van de dictator nog niet gezorgd heeft voor de verhoopte vrijheid en veiligheid.