Gelezen: ‘de 100 jarige man die uit het raam klom en verdween’ van Jonas Jonasson

‘Het is zoals het is en het wordt zoals het wordt.’

Een titel en kaft die tot de verbeelding spreken plus enkele veelbelovende lezersreacties op de achterflap. Meer was er niet nodig om mij te verleiden tot het lezen van de opmerkelijke debuutroman van de Zweedse auteur Jonas Jonasson.

Het start met de net honderd jaar geworden Allan Karlsson die uit het raam klimt van het bejaardentehuis, op de vlucht voor het saaie feestje dat hem daar te wachten staat. Allan slaagt in zijn opzet en geraakt op zijn pantoffels tot aan de bushalte, waar hij in een impulsieve bui de koffer van een vervelende jongeman steelt en vervolgens de eerste bus opstapt. Daarmee verzeilt de kranige honderdjarige in een grotesk avontuur, want de koffer barst van het geld. Al snel krijgt hij zowel een criminele bende als de politie achter zich aan, maar samen met een bont gezelschap kleurrijke randfiguren die hij her en der tegenkomt laat hij het niet aan zijn hart komen.

Vind je dit gegeven wat bij de haren gesleurd? Dat is nog niets vergeleken met de tweede verhaallijn die de auteur uitzet. Die is pas echt hilarisch! We gaan terug in de geschiedenis naar het jaar 1905 en volgen het bizarre levensverhaal van Allan Karlsson. Grote gebeurtenissen en personages uit de Twintigste Eeuw passeren de revue. Allan Karlsson kan uitstekend overweg met springstoffen (een belangwekkend detail!) en speelt het klaar om door absurde toevalligheden keer op keer zijn stempel te drukken op de loop van de geschiedenis. Stalin, Einstein, Mao, De Gaulle…. Het zijn maar enkele beroemde/beruchte figuren die zijn pad kruisen. Allan ontsnapt meermaals aan de dood, maar blijft het hele boek zijn kalme zelf, wars van ideologie, maar vol levenslust. Als hij af en toe kan genieten van een stevige borrel is hij al lang tevreden.

Natuurlijk is het verhaal dik ‘over the top’, maar tegelijk intrigerend en vooral heel grappig. In elk geval kan ik deze roman met geen enkele andere vergelijken die ik ooit gelezen heb.

De 100 jarige man die uit het raam klom en verdween: een hartverwarmende aanrader voor elke avontuurlijke lezer! Een verfilming is in de maak. Lijkt me geen gemakkelijke klus!

Gelezen: 'Tea-bag' van Henning Mankell

De Zweedse auteur Henning Mankell is vooral gekend voor zijn misdaadromans, waarin inspecteur Wallander centraal staat. Enkele maanden geleden had ik het op deze blog al over zijn laatste boek Italiaanse schoenen, een psychologische roman. En nu las ik gisteren tussendoor op de trein Tea-bag (2001), weer een totaal ander soort verhaal. De ironie wil dat het hier gaat over een gefrustreerde, wat verwaande dichter, die van zijn uitgever een misdaadroman moet schrijven, omdat dat beter verkoopt. Hij vindt het misdaadgenre echter beneden zijn literaire waardigheid, ‘iedere Zweed lijkt zich met dit genre bezig te houden’. Tijdens een lezing in een bibliotheek komt deze dichter in contact met een jong Afrikaans meisje, dat zichzelf ‘Tea-bag’ noemt en hem vraagt waarom hij niet eens een boek schrijft over iemand zoals zij. Hij ontmoet vervolgens nog enkele andere meisjes ‘zonder naam’, die na een barre overlevingstocht illegaal in Zweden terecht gekomen zijn en gaat zich oprecht interesseren in hun verhaal.
‘Ik weet niet waarom uitgerekend ik het heb overleefd toen de boot stuk sloeg op de rotsen en wanhopige mensen beneden in het donker van het laadruim om zich heen sloegen en krabden om eruit te komen. Maar ik weet dat de brug die we allemaal meenden te zien toen we daar op dat strand in het uiterste noorden van Afrika stonden, dat continent dat we ontvluchtten en waar we al om treurden, die brug zal worden gebouwd. Want ik verzeker je dat de berg opeengepakte lijken op de bodem van de zee ooit zo hoog zal worden dat de top als een nieuw land zal oprijzen uit de zee en een brug van schedels en ribben zal slaan tussen de continenten die geen enkele bewaker, hond, dronken zeeman of mensensmokkelaar zal kunnen afbreken. Dan pas zal deze wrede waanzin ophouden, waar rusteloze groepen mensen die wanhopig vluchten voor hun leven in ondergrondse catacomben gedwongen worden te veranderen in de grotbewoners van de nieuwe tijd.’
Ik vond Tea-bag een heel indringend boek, geschreven door een echte meester verteller. Het aangrijpende verhaal van de meisjes, dat ernstig en gevoelig verteld wordt contrasteert sterk met de zeer sarcastisch neergezette humoristische dialogen en beschrijvingen waarin het over de dichter gaat en zijn relaties met zijn uitgever, zijn bejaarde moeder, zijn beleggingsadviseur en zijn vriendin.